VBAC: Κολπικός τοκετός μετά από καισαρική τομή

27-7-2021

Χριστίνα Κούστα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο κολπικός τοκετός είναι δικαίωμα κάθε εγκύου. Παρόλα αυτά όμως, κάποιες φορές είναι αδύνατη η υλοποίησή του, λόγω εμβρυϊκών ή μητρικών παραγόντων. Σε τέτοιες περιπτώσεις με ιατρικές ενδείξεις, η μόνη λύση είναι η καισαρική τομή. Βέβαια, τον τελευταίο καιρό το ζήτημα των καισαρικών τομών έχει αρχίσει να απασχολεί σημαντικά σε παγκόσμιο επίπεδο, εξαιτίας της ραγδαίας αυξητικής του πορείας. Με το πέρασμα του χρόνου η κοινότητα της ιατρικής επιστήμης, αλλά και των οργανισμών υγείας επικεντρώνονται σε μεθόδους που θα μειώσουν τα ποσοστά των καισαρικών τομών. Πρωταρχικό τους στόχο αποτελεί η υποστήριξη και προώθηση του κολπικού τοκετού, ακόμα και μετά από μία καισαρική τομή, βασιζόμενη πάντα σε τεκμηριωμένη και ενδελεχή ενημέρωση. Ο κολπικός τοκετός μετά από καισαρική τομή, το λεγόμενο VBAC, καταρρίπτει τόσο από τις γυναίκες, όσο και από μερικούς επαγγελματίες υγείας την πεποίθηση που κυριαρχεί εδώ και δεκαετίες ότι “μία φορά καισαρική για πάντα καισαρική τομή”.

ΟΡΙΣΜΟΣ

Ο όρος VBAC προέρχεται από τα αρχικά γράμματα της αγγλικής ορολογίας “Vaginal Birth After Cesarean Section”, που σημαίνει κολπικός τοκετός μετά από μία προηγηθείσα καισαρική τομή. Αυτή η μέθοδος, με το πέρασμα του χρόνου ολοένα και καθιερώνεται, τόσο ως φιλοσοφία στους επαγγελματίες υγείας, αλλά και ως επιθυμία πολλών γυναικών. Αναπόσπαστο κομμάτι στην επιτυχία του VBAC, αποτελεί η συστηματική παρακολούθηση και αφοσίωση από την εκάστοτε ομάδα επαγγελματιών υγείας, που υποστηρίζουν την φυσική διαδικασία του τοκετού, αντί της “εύκολης” οδού. 

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

Το VBAC είναι μία κατάλληλη και ασφαλής μέθοδος στην πλειοψηφία των γυναικών με ιστορικό προηγούμενου τοκετού με καισαρική τομή. Για να πραγματοποιηθεί το VBAC προϋποθέτει να υπάρχουν ενδείξεις που να το επιτρέπουν, καθώς επίσης και την επιθυμία των γυναικών.  

Πιο αναλυτικά:

  1. Η δυνατότητα για πραγματοποίηση κολπικού τοκετού, δίνεται κυρίως σε γυναίκες με μονήρη κύηση.
  2. Κύηση χαμηλού κινδύνου
  3. Χωρίς ιατρικές ενδείξεις για καισαρική τομή.
  4. Η προβολή του εμβρύου να είναι κεφαλική.  
  5. Να βρίσκεται τουλάχιστον στις 37+0 εβδομάδες κύησης και μετά.
  6. Η τομή, από τον προηγούμενο τοκετό με καισαρική, να είναι χαμηλή και εγκάρσια
  7. Επιθυμία των γυναικών, ύστερα από πλήρη ενημέρωση.

Όσες γυναίκες φέρουν χαμηλή εγκάρσια τομή χωρίς επιπλοκές, από τον προηγούμενο τοκετό τους, θα ήταν ωφέλιμο να γνωρίζουν την επιλογή για κολπικό τοκετό σε μία ενδεχόμενη μελλοντική εγκυμοσύνη τους. Η ενδελεχή και τεκμηριωμένη ενημέρωση από έμπειρους επαγγελματίες υγεία είναι το θεμέλιο για μία σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ τους, καθώς και η αρχή για οποιαδήποτε απόφαση παρθεί από την εκάστοτε γυναίκα. Επομένως, υπό την προϋπόθεση ότι η γυναίκα έχει ενημερωθεί πλήρως σχετικά με τις επιπλοκές, τις ενδείξεις και τις αντενδείξεις για VBAC, αλλά και για τα θετικά αποτελέσματά του, τότε ο προγραμματισμένος τοκετός VBAC μπορεί να υποστηριχθεί

ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 

Όσο αφορά τις αντενδείξεις για την πραγματοποίηση VBAC χωρίζονται σε σχετικές και απόλυτες. Πιο συγκεκριμένα, οι σχετικές αντενδείξεις περιλαμβάνουν χαρακτηριστικά που έχουν μεσαίο προς υψηλό – σε ορισμένες περιπτώσεις – δείκτη επικινδυνότητας. Παρόλα αυτά, σε περίπτωση που η επιθυμία της γυναίκα είναι να παρακάμψει αυτές τις πιθανότητες για κάποια ενδεχόμενη επιπλοκή και συνεχίσει στην επιλογή του VBAC, τότε γίνεται η προσπάθεια για κολπικό τοκετό μετά από καισαρική τομή. Αντίθετα, οι απόλυτες αντενδείξεις, περιλαμβάνουν παράγοντες που δεν επιτρέπουν στην έγκυο, σε καμία περίπτωση, να προβεί σε διαδικασία VBAC και τότε η καισαρική τομή φαίνεται μονόδρομος, για την υγεία τόσο της γυναίκας, όσο και του εμβρύου

Σχετικές αντενδείξεις:

    1. Ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των δύο κυήσεων
    2. Ιστορικό άνω της μιας καισαρικής τομής.
    3. Πολύδυμες κυήσεις.
    4. Τεχνική συρραφής (π.χ: πάχος ουλή της μήτρας, κλτ.).

Πιο συγκεκριμένα, καλό είναι να αποφεύγεται ο τοκετός VBAC, αν ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα στις δύο κυήσεις δεν είναι μεγαλύτερος ή ίσος με 18 μήνες. Παράλληλα, βάση πρωτοκόλλων, υποστηρίζεται ότι σε περίπτωση παραπάνω από μιας καισαρικής τομής στο παρελθόν, μειώνει σημαντικά την επιτυχία του VBAC. Ωστόσο, ύστερα από αρκετές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς φαίνεται πως τα αποτελέσματα δεν δείχνουν τόσο μειωμένο ποσοστό επιτυχίας του τοκετού VBAC σε αυτήν την ομάδα γυναικών. Επιπλέον, σε περιπτώσεις πολύδυμων κυήσεων και πιθανής μακροσωμίας, κάποιοι επαγγελματίες υγεία διατηρούν ορισμένες επιφυλάξεις για το αν πρέπει να προσφέρεται σε αυτές τις γυναίκες η επιλογή του VBAC τοκετού. 

Απόλυτες αντενδείξεις:

  1. Είδη τομής (π.χ: κλασσική, τομή ανάποδο Τ και J, χαμηλή κάθετη). 
  2. Μητρικοί, εμβρυϊκοί ή περιγεννητικοί παράγοντες (π.χ: κεφαλοπυελική δυσαναλογία, προβολή και σχήμα εμβρύου, εμβρυϊκή δυσχέρεια, πρόπτωση ομφαλίδας, ενεργός έρπητας γεννητικών οργάνων, ανωμαλίες του πλακούντα, κτλ.
  3. Απουσία της επιθυμίας της εγκύου για VBAC τοκετό. 

Στις απόλυτες αντενδείξεις συγκαταλέγονται τα είδη τομής που συνήθως δεν προτιμούνται, αν δεν είναι χαμηλή εγκάρσια η τομή. Επιπλέον, ενδέχεται να υπάρχουν μητρικοί, εμβρυικοί ή περιγεννητικοί παράγοντες οι οποίοι δεν επιτρέπουν τον κολπικό τοκετό στην παρούσα κύηση, άσχετα από το ιστορικό προηγούμενων τοκετών. Για παράδειγμα, κάποιες μορφές προδρομικού πλακούντα, όπως ο επιπωματικός, καθιστούν αδύνατο τον κολπικό τοκετό. Ταυτόχρονα, η διάνοιξη του σώματος της μήτρας, είτε με τη μορφή προηγούμενης τομής, σε καισαρικές τομές ή άλλα χειρουργεία, είτε με τη μορφή ρήξης, δεν επιτρέπει την ομαλή αποπεράτωση τοκετού VBAC και για αυτό δεν συνιστάται. Τέλος η απουσία επιθυμίας της εγκύου για VBAC τοκετό, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την περάτωση του τοκετού. 

ΟΦΕΛΗ

  1. Ένα επιτυχημένο VBAC έχει λίγες και σπάνιες επιπλοκές συγκριτικά με μία καισαρική τομή, που εμπεριέχει αρκετούς κινδύνους. 
  2. Αυξάνει τις πιθανότητες για έναν ακόμα μελλοντικό κολπικό τοκετό. 
  3. Γρηγορότερη αποκατάσταση κι επιστροφή στην καθημερινότητα. 
  4. Λιγότερες μέρες παραμονής στο μαιευτήριο.
  5. Επαφή δέρμα με δέρμα με επιτυχία
  6. Αποκλειστικό μητρικό θηλασμό
  7. Ελάχιστες πιθανότητες για νεογνικά αναπνευστικά προβλήματα. 

ΠΙΘΑΝΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Οι γυναίκες που επιθυμούν να επιχειρήσουν τοκετό VBAC θα πρέπει να ενημερώνονται ότι η απόφασή τους ενέχει τον κίνδυνο να προκύψουν επιπλοκές, τόσο στις ίδιες, όσο και στο έμβρυο ή νεογνό. 

Μητέρα:

  1. Ρήξη της μήτρας.
  2. Αύξηση μητρικής νοσηρότητας.
  3. Εμφάνιση αιμορραγίας.
  4. Αυξημένη πιθανότητα για επεμβατικό τοκετό.
  5. Ρήξη περινέου (3ου – 4ου βαθμού).
  6. Ανάγκη υστερεκτομής.
  7. Τραυματισμός του σφιγκτήρα του πρωκτού.
  8. Λοιμώξεις.
  9. Επείγουσα καισαρική τομή.

Έμβρυο:

  1. Αναπνευστική νοσηρότητα.
  2. Υποξική ισχαιμική εγκεφαλοπάθεια.

Νεογνό:

  1. Τραύμα γέννησης.
  2. Χαμηλό Apgar Score (1ο και 5ο λεπτό)
  3. Πιθανότητα εισαγωγής στην ΜΕΝΝ.
  4. Περιγεννητική θνησιμότητα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Συμπερασματικά, ο τοκετός VBAC είναι κατάλληλος σε γυναίκες με μονήρη κύηση, κεφαλικής προβολής μετά τις 37+0 εβδομάδες με προηγούμενη χαμηλή εγκάρσια τομή. Η απόφαση της διενέργειας VBAC πρέπει να αποτελεί προσωπική επιλογή των επιτόκων, εφόσον προηγουμένως τους έχει παρασχεθεί τεκμηριωμένη ενημέρωση για τους κινδύνους και τα οφέλη του συγκεκριμένου είδους τοκετού. Οι κατευθυντήριες οδηγίες για το VBAC τονίζουν την ανάγκη για διεξοδική παροχή συμβουλευτικής από ιατρούς και μαίες σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους, καθώς και τη σημασία της αυτονομίας των γυναικών. Τέλος, ο τοκετός θα πρέπει να διεξάγεται σε κέντρο με κατάλληλο και έμπειρο προσωπικό και τη δυνατότητα άμεσης διακομιδής σε χειρουργική αίθουσα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

AAFP, 2014. “Clinical Practice Guideline – Vaginal Birth After Cesarean”. American Academy of Family Physicians.

ACOG, 2017. “Vaginal Birth After Cesarean Delivery (VBAC)”. American College of Obstetricians and Gynecologists.

ACNM, 2016. “Birth Options after Having a Cesarean”. Journal of Midwifery & Women’s Health, 61(6), 799–800. doi:10.1111/jmwh.12583

Gupta, N., De, A., and Batra, S., 2019. “VBAC: Changes over Last 10 Years”. Journal of obstetrics and gynaecology of India, 69(2), 110–114. doi: 10.1007/s13224-018-1101-0.

Hehir, M. P., Mackie, A., and Robson, M. S., 2016. “Simplified and standardized intrapartum management can yield high rates of successful VBAC in spontaneous labor”. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 30(12), 1504–1508. doi:10.1080/14767058.2016.1220522.

Marshall, N. E., Fu, R., and Guise, J. M., 2011. “Impact of multiple cesarean deliveries on maternal morbidity: a systematic review”. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 205(3), 262.e1–262.e8. doi:10.1016/j.ajog.2011.06.035.

NIH Consensus and State-of-the-Science Statements, 2010. “NIH Consensus Development Conference Statement on Vaginal Birth After Cesarean: New Insights”.

Nilsson, C., Lalor, J., Begley, C., Carroll, M., Gross, M. M., Grylka-Baeschlin, S., and Healy, P., 2017. “Vaginal birth after caesarean: Views of women from countries with low VBAC rates”. Women and Birth, 30(6), 481–490. doi:10.1016/j.wombi.2017.04.009.

Queensland Clinical Guidelines Steering Committee Statewide Maternity and Neonatal Clinical Network (Queensland), 2015. “Vaginal birth after caesarean section (VBAC)”.

RANZCOG, 2010. “Birth after previous caesarean section”. Royal Australian and New Zealand College of Obstetricians and Gynaecologists.

RCOG, 2016. “Birth options after previous caesarean section”. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists.

Rozen, G., Ugoni, A. M., and Sheehan, P. M., 2011. “A new perspective on VBAC: A retrospective cohort study”. Women and Birth, 24(1), 3–9. doi:10.1016/j.wombi.2010.04.001

Shulman, L. P., 2011. “Vaginal Birth After Cesarean: New Insights on Maternal and Neonatal Outcomes”. Yearbook of Obstetrics, Gynecology and Women’s Health, 2011, 168–170. doi:10.1016/j.yobg.2011.06.002.

Signore, C., and Spong, C. Y., 2010. “Vaginal Birth After Cesarean: New Insights Manuscripts from an NIH Consensus Development Conference, March 8-10, 2010”. Seminars in Perinatology, 34(5), 309–310. doi:10.1053/j.semperi.2010.05.002.

TrueMed-ForLivingMore

Κοινοποιήστε 

Βρείτε μας στο Facebook και στο Instagram

Επικοινωνία
 Η ομάδα μας
Διαφημιστείτε στη truemed.gr
Όροι χρήσης
Προσωπικά δεδομένα
Copyright©Truemed
Για περισσότερη ζωή
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

| Επικοινωνία | Η ομάδα μας | Διαφημιστείτε στη truemed.gr|  | Όροι χρήσης | Προσωπικά δεδομένα | Copyright©Truemed | |Για περισσότερη ζωή |
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.