Covid-19 και συννοσηρότητα: η περίπτωση του Σακχαρώδη Διαβήτη και οι Νοσηλευτικές Παρεμβάσεις

2-1-2022

Αικατερίνη Παπαδοπούλου

Η ασθένεια του κορονοϊού 2019 (coronavirus disease 2019, COVID-19) είναι μία μολυσματική ασθένεια που προκαλείται από τον κορονοϊό SARS-CoV-2. Καταγράφηκε για πρώτη φορά στην πόλη Γουχάν της Κίνας στα τέλη του 2019 σαν ΄΄οξεία αναπνευστική νόσος 2019-nCoV΄΄ και έγινε γνωστή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Από τότε έχει διασπαρεί σε όλον τον πλανήτη και έχει εξελιχθεί σε πανδημία, η οποία βρίσκεται εν εξελίξει μέχρι και σήμερα.

 

  • Ποια είναι τα συμπτώματα της COVID-19? 

Τα πιο κοινά συμπτώματα της COVID-19 είναι τα εξής:

  1. Πυρετός
  2. Ξηρός βήχας
  3. Κούραση

Άλλα συμπτώματα που είναι λιγότερο συχνά και μπορεί να επηρεάσουν ορισμένους ασθενείς περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  1. Απώλεια γεύσης ή όσφρησης
  2. Ρινική συμφόρηση
  3. Επιπεφυκίτιδα 
  4. Πονόλαιμος
  5. Πονοκέφαλος
  6. Πόνος στους μύες ή στις αρθρώσεις
  7. Τύποι δερματικού εξανθήματος
  8. Ναυτία ή έμετος
  9. Διάρροια
  10. Ρίγη ή ζάλη

Τα συμπτώματα της σοβαρής νόσου COVID-19 περιλαμβάνουν τα κάτωθι:

  1. Δυσκολία στην αναπνοή
  2. Απώλεια όρεξης
  3. Σύγχυση
  4. Επίμονος πόνος ή πίεση στο στήθος
  5. Υψηλή θερμοκρασία (πάνω από 38 °C)

  • Ποιος κινδυνεύει περισσότερο από την Covid 19?

Οποιοσδήποτε μπορεί να κολλήσει COVID-19 και να νοσήσει σοβαρά ή να πεθάνει και σε οποιαδήποτε ηλικία, ωστόσο άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω και άτομα με υποκείμενα ιατρικά προβλήματα όπως υψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιακά και πνευμονικά προβλήματα, παχυσαρκία, καρκίνος, διαβήτης διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν σοβαρή ασθένεια και επιπλοκές.

  • Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης?

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια νόσος που χαρακτηρίζεται από αύξηση του σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα, που κατά κύριο λόγο οφείλεται στην ελλιπή παραγωγή ινσουλίνης. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που εκκρίνεται από το πάγκρεας. Ένας από τους κύριους ρόλους της είναι να βοηθάει το σάκχαρο του αίματος να εισέρχεται στα κύτταρα ώστε να χρησιμοποιηθεί ως “καύσιμο” για την παραγωγή ή την αποθήκευση ενέργειας. 

Υπάρχουν δυο βασικοί τύποι διαβήτη: Ο διαβήτης Τύπου 1 εμφανίζεται συνήθως σε νεαρά άτομα (αν και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία) και απαιτείται η χορήγηση ινσουλίνης για να μπορεί το άτομο να επιβιώσει. Ο διαβήτης Τύπου 2 αφορά κυρίως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, συνήθως παχύσαρκα και συχνά υπάρχει κληρονομική προδιάθεση για την εμφάνισή του. Για τη θεραπεία του απαιτείται απώλεια βάρους (με σωστή διατροφή και άσκηση) και χορήγηση αρχικά δισκίων και σε προχωρημένα στάδια χορήγηση ινσουλίνης.

  • Σακχαρώδης διαβήτης και COVID-19

Οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη έχουν αυξημένη προδιάθεση για ιογενείς και βακτηριακές λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων  που επηρεάζουν την αναπνευστική οδό. Επίσης η μικροαγγειοπάθεια που προκαλεί ο διαβήτης, επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργία των πνευμόνων, με αποτέλεσμα τη διαταραχή της διαδικασίας ανταλλαγής των αερίων. Η βλάβη αυτή μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα πολλαπλασιασμού παθογόνων μικροοργανισμών, όπως ο SARS-CoV-2. Επομένως μέσω αυτών των διαδικασιών επισημαίνεται η υψηλή πιθανότητα των διαβητικών ασθενών να μολυνθούν από την COVID-19.

Προς απόδειξη των παραπάνω, στη Wuhan της Κίνας το 2-20% των ασθενών που ήταν θετικοί στην COVID-19 είχαν σακχαρώδη διαβήτη, καθώς και το 7,1% των ασθενών που νοσηλεύτηκαν στις ΜΕΘ εμφάνιζαν τη συγκεκριμένη συννοσηρότητα. Ομοίως δύο μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στην ίδια χώρα, ανάμεσα σε 55 και 99 θετικούς στον νέο κορονοϊό ασθενείς, ανέδειξαν επιπολασμό της συγκεκριμένης συννοσηρότητας σε ποσοστό 17% και 12,1% αντίστοιχα. Ακόμη στην Νέα Υόρκη, σε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε ανάμεσα σε 5.700 νοσοκομειακούς ασθενείς με COVID-19, αποδείχθηκε ότι το 33,8% εξ’ αυτών ήταν διαβητικοί.

Αξίζει να τονιστεί ότι η γλυκαιμική μεταβλητότητα είναι ένας σημαντικός παράγοντας πρόγνωσης των διαβητικών ασθενών με λοίμωξη από την COVID-19. Πιο συγκεκριμένα, ο μη βέλτιστος έλεγχος της γλυκόζης στο αίμα σε ασθενείς με COVID-19, συσχετίζεται με υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας. Η θνησιμότητα αυτή για τους διαβητικούς ασθενείς ανέρχεται στο 28,8%, σε σχέση με τους υπόλοιπους ασθενείς που είναι στο 6,2%. Επιπλέον οι ασθενείς με COVID-19 που έχουν υψηλές τιμές γλυκόζης στο αίμα (>196mg/dl) κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο, έχουν 3,2 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν επιπλοκές και 7,6 φορές υψηλότερο κίνδυνο να πεθάνουν σε σύγκριση με τους υπόλοιπους ασθενείς. 

  • Εκπαίδευση ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη στο Νοσοκομείο

Σε περιπτώσεις ενηλίκων διαβητικών ασθενών το αρχικό και κύριο μέλημα του ειδικού νοσηλευτή είναι πρωτίστως η άμεση ψυχολογική υποστήριξη και η καλή ενημέρωση για την ασθένεια. Η έναρξη της εκπαίδευσης πραγματοποιείται εφόσον ο πάσχων είναι σε θέση να λάβει την εκπαίδευση και να αποκωδικοποιήσει τις πολύ σημαντικές για την υγεία του πληροφορίες. Στην αρχική φάση της εκπαίδευσης, ο ειδικός νοσηλευτής διδάσκει στον ασθενή την έννοια του διαβήτη, από ποιόν τύπο πάσχει, με ποιον τρόπο θα τον αντιμετωπίσει, πώς η καθημερινότητά του πιθανότατα να αλλάξει, μαθαίνοντας παράλληλα να συνυπάρχει με την ασθένεια αυτή. Στην αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη κύριο ρόλο αποτελούν οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες, όπως είναι η σωστή διατροφή και η συστηματική σωματική άσκηση. Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στη θεραπεία αλλά και στον αυτοέλεγχο των επιπέδων του σακχάρου του αίματος, αλλά και τη συντήρηση των επιπέδων σε ισορροπημένη κλίμακα. Ο αυτοέλεγχος οδηγεί σε αλλαγή των αντιλήψεων της νόσου, στην καλυτέρευση της ποιότητας υγείας και την κατάλληλη μεταβολική ρύθμιση. 

Από την άλλη πλευρά, η άμεση ψυχολογική υποστήριξη περιλαμβάνει την αξιολόγηση των ψυχικών λειτουργιών των ασθενών και τη συναισθηματική τους αντίδραση σε σχέση με την ασθένεια. 

Τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη περνούν αρχικά από το στάδιο της άρνησης της νόσου. Ακόμη, είναι  δύσπιστα ως προς  τη διάγνωση και τις επιπλοκές που μπορεί να προκληθούν. Τέλος, ένα ακόμη στάδιο από το οποίο περνούν  είναι η κατάθλιψη, όπου οι ασθενείς βρίσκονται στα αρχικά στάδια συνειδητοποίησης για τη νόσο και τις αλλαγές που μπορεί αυτή να επιφέρει στην καθημερινότητά τους, ελέγχοντας σε καθημερινή βάση τα επίπεδα του σακχάρου του αίματός τους και βιώνοντας άγχος και stress για τυχόν επιπλοκές της ασθένειας. 

Η ενδυνάμωση των ασθενών περιλαμβάνει επιπρόσθετα και  την ενίσχυση στη συμμετοχή τους για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ασθένειά τους, την ενσωμάτωσή τους σε αλληλεπιδράσεις με θεραπευτικό χαρακτήρα, εφαρμόζοντας τεχνικές, όπως της ενεργητικής ακρόασης και της ενσυναίσθησης. 

Τέλος, και η εκπαίδευση στο κομμάτι της αυτοφροντίδας είναι πολύ σημαντική για τον κάθε ασθενή ξεχωριστά. Μέσω αυτής ο νοσηλευτής οφείλει να ενισχύει τη λειτουργικότητα, την αυτοεκτίμηση, την ενθάρρυνση και την ενδυνάμωση της προσωπικής εικόνας του κάθε ασθενή. Η ενδυνάμωση της προσωπικής εικόνας του κάθε ασθενή είναι η σημαντικότερη, γιατί συμβάλλει στην ενθάρρυνση της εξωτερίκευσης των συναισθημάτων του και κατ’ επέκταση στην ελάττωση του άγχους που βιώνει.  

Συμπερασματικά, η πανδημία του κορονοϊού (Covid-19) είναι μια εξαιρετικά δύσκολη συνθήκη στην οποία καλείται να προσαρμοστεί ο παγκόσμιος πληθυσμός. Ιδιαιτέρως, ο πληθυσμός που νοσεί με Σακχαρώδη Διαβήτη θα πρέπει να λαμβάνει τη φαρμακευτική αγωγή που δίδεται από τους ιατρούς και να ακολουθεί πιστά τις θεραπευτικές παρεμβάσεις του εξειδικευμένου νοσηλευτικού προσωπικού.

TrueMed-ForLivingMore

Πηγές: 

  1. WHO: CONSTITUTION OF THE WORLD HEALTH ORGANIZATION. What is Covid-19?, May 2021, available at: https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/coronavirus-disease-covid-19[19/12/2021]. 
  2. WHO: CONSTITUTION OF THE WORLD HEALTH ORGANIZATION. What are the symptoms of COVID-19?, May 2021, available at: https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/coronavirus-disease-covid-19[19/12/2021]. 
  3. WHO: CONSTITUTION OF THE WORLD HEALTH ORGANIZATION. Who is most at risk of severe illness from COVID-19?, May 2021, available at: https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/coronavirus-disease-covid-19[19/12/2021]. 
  4. Βαρούνης, Χ. (2021). Σακχαρώδης Διαβήτης. [Online]. Available at: https://www.novartis.gr/our-work/therapeutic-areas/diabetes[19/12/2021]. 
  5. Badawi, A., & Ryoo, S. G. (2016). Prevalence of diabetes in the 2009 influenza A (H1N1) and the Middle East respiratory syndrome coronavirus: a systematic review and metaanalysis. Journal of public health research, 5(3). 
  6. Ugwueze, C. V., Ezeokpo, B. C., Nnolim, B. I., Agim, E. A., Anikpo, N. C. & Onyekachi, K. E. (2020). COVID-19 and Diabetes Mellitus: The Link and Clinical Implications. Dubai Diabetes and Endocrinology Journal, 26(2), 69-77.
  7. Muniyappa, R. & Gubbi, S. (2020). COVID-19 pandemic, coronaviruses, and diabetes mellitus. American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism, 318(5), E736- E741.
  8. Huang, C., Wang, Y., Li, X., Ren, L., Zhao, J., Hu, Y., … & Cheng, Z. (2020a). Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. The lancet, 395(10223), 497-506.
  9. Chen, N., Zhou, M., Dong, X., Qu, J., Gong, F., Han, Y., … & Yu, T. (2020b). Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. The Lancet, 395(10223), 507-513.
  10. Yang, F., Shi, S., Zhu, J., Shi, J., Dai, K.& Chen, X. (2020). Analysis of 92 deceased patients with COVID‐19. Journal of medical virology.
  11. Richardson, S., Hirsch, J. S., Narasimhan, M., Crawford, J. M., McGinn, T., Davidson, K. W. & the Northwell COVID-19 Research Consortium (2020). Presenting characteristics, comorbidities, and outcomes among 5700 patients hospitalized with COVID-19 in the New York City area. Jama, 323(20), 2052-2059.
  12. Bode, B., Garrett, V., Messler, J., McFarland, R., Crowe, J., Booth, R. & Klonoff, D. C. (2020). Glycemic characteristics and clinical outcomes of COVID-19 patients hospitalized in the United States. Journal of Diabetes Science and Technology, 1932296820924469.
  13. Li, Y., Han, X., Alwalid, O., Cui, Y., Cao, Y., Liu, J., … & Shi, H. (2020c). Baseline characteristics and risk factors for short-term outcomes in 132 COVID-19 patients with diabetes in Wuhan China: a retrospective study. diabetes research and clinical practice, 166, 108299.
  14. Πολυκανδριώτη, Μ., Καλογιάννη, Α., (2008). ΄΄Η συμβολή της ενημέρωσης στη ρύθμιση του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου ΙΙ΄΄, Το Βήμα του Ασκληπιού, 7: (2). 
  15. Βλάχου, Ε., (2017). ΄΄Ειδικός Νοσηλευτής Διαβήτη και εξατομικευμένη εκπαίδευση στο νοσοκομείο΄΄, Ελληνικό Περιοδικό της Νοσηλευτικής Επιστήμης, 11(1):8-14.
  16. Hogan, M.A., (2012). Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ανασκοπήσεις & Αιτιολογήσεις. Εκδόσεις Πασχαλίδης. Π.Χ.

Κοινοποιήστε 

Βρείτε μας στο Facebook και στο Instagram

Επικοινωνία
 Η ομάδα μας
Διαφημιστείτε στη truemed.gr
Όροι χρήσης
Προσωπικά δεδομένα
Copyright©Truemed
Για περισσότερη ζωή
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

| Επικοινωνία | Η ομάδα μας | Διαφημιστείτε στη truemed.gr|  | Όροι χρήσης | Προσωπικά δεδομένα | Copyright©Truemed | |Για περισσότερη ζωή |
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.