Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις για τον εμβολιασμό κατά του HPV

1-5-2022

Καζάκου Χριστίνα Μαρία

Η λοίμωξη από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) είναι μια ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται κυρίως με την σεξουαλική επαφή με άτομο που έχει μολυνθεί ήδη από τον ιό και αποτελεί το πιο κοινό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα παγκοσμίως.

Υπάρχουν περισσότεροι από 100 τύποι του ιού HPV, εκ των οποίων οι 40 περίπου προσβάλλουν τα γεννητικά όργανα. Τουλάχιστον 14 τύποι του HPV, οι οποίοι χαρακτηρίζονται «υψηλού κινδύνου», μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο όπως, για παράδειγμα, καρκίνο του τραχήλου της μήτρας στις γυναίκες. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη μορφή καρκίνου -μετά τον καρκίνο του μαστού- από την οποία προσβάλλονται οι γυναίκες ηλικίας 15-44 ετών στην Ευρώπη. Άλλα είδη καρκίνου που μπορούν να προκληθούν από τους «υψηλού κινδύνου» του HPV είναι ο καρκίνος του πρωκτού και των γεννητικών οργάνων, καθώς και ορισμένες μορφές καρκίνου της κεφαλής και του τραχήλου, τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες. Οι τύποι «χαμηλού κινδύνου» του HPV μπορούν να προκαλέσουν μυρμηκιές στα γεννητικά όργανα και τον πρωκτό, κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων και θηλώματα του λάρυγγα.

Ενδεικτικά, το 100% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας προκαλούνται λόγω λοίμωξης από τον ιό HPV. Στην Ευρώπη εκτιμάται ότι περίπου το 90% των περιπτώσεων καρκίνου του πρωκτού, το 15% των περιπτώσεων καρκίνου του αιδοίου, το 70% των περιπτώσεων καρκίνου του κόλπου και το 30% έως 40% των περιπτώσεων καρκίνου του πέους προκαλούνται λόγω λοίμωξης από τον ιό HPV. Οι περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και του πρωκτού προκαλούνται από τους τύπους 16 και 18 του ιού HPV, ενώ για τα κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων ευθύνονται ως επί το πλείστο οι τύποι 6 και 11. Πέντε ακόμη τύποι του ιού HPV (31, 33, 45, 52 και 58) συνδέονται επίσης με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου (προκαλούν το 20% περίπου των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας).

Εκτιμάται πως οι περισσότεροι άνθρωποι θα έρθουν σε επαφή με κάποιον τύπο του ιού HPV κάποια στιγμή στη ζωή τους και το ανοσοποιητικό τους σύστημα θα τον καταπολεμήσει χωρίς θεραπεία. Ωστόσο, σε περίπτωση μόλυνσης από έναν τύπο HPV υψηλού κινδύνου, αυτός δεν δύναται να καταπολεμηθεί και συνεπώς αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου -κυρίως των γεννητικών οργάνων όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί πως οι λοιμώξεις από τον HPV συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί.

Τι είναι το Gardasil 9 και σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται;

Το Gardasil 9 είναι το εννεαδύναμο HPV9 εγκεκριμένο εμβόλιο που κυκλοφορεί και στην Ελλάδα και χορηγείται σε άνδρες και γυναίκες από την ηλικία των 9 ετών και πάνω για προστασία από τα νοσήματα τα οποία προκαλούνται από εννέα τύπους του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) (τύποι 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 και 58 του ιού HPV). 

Ποιος είναι ο τρόπος δράσης του Gardasil 9;

Όλοι οι ιοί των ανθρώπινων θηλωμάτων περιβάλλονται από ένα περίβλημα, το καψίδιο, στη σύνθεση του οποίου συμμετέχουν οι πρωτεΐνες L1. Το Gardasil 9 περιέχει τις καθαρές πρωτεΐνες L1 για τους 9 παραπάνω τύπους του ιού HPV, οι οποίες παράγονται με την μέθοδο της «τεχνολογίας του ανασυνδυασμένου DNA». Οι πρωτεΐνες σχηματίζουν δομικά τμήματα με στόχο να μιμηθούν τον ιό (αφού μοιάζουν με αυτόν), χωρίς να είναι ικανά να προκαλέσουν λοίμωξη ή νόσο, και το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού – μετά την χορήγηση του εμβολίου- να μπορεί να τα αναγνωρίσει εύκολα και να παράξει αντισώματα μέσω της ανοσοαπόκρισης κατά των πρωτεϊνών L1. 

Μετά τον εμβολιασμό, όταν το άτομο εκτεθεί στον πραγματικό ιό, το ανοσοποιητικό του σύστημα είναι σε θέση να παράξει αντισώματα ταχύτερα. Η διαδικασία αυτή βοηθάει στην προστασία έναντι των νόσων που προκαλούνται από τους εν λόγω ιούς.

Το εμβόλιο περιέχει ως «ανοσοενισχυτικό» μια ένωση που περιέχει αργίλιο για την επίτευξη καλύτερης ανοσοαπόκρισης.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως ο εμβολιασμός HPV δεν προστατεύει από άλλες λοιμώξεις που μεταδίδονται κατά τη σεξουαλική επαφή, όπως τα χλαμύδια, ούτε έχει δράση αντισυλληπτικού και επομένως είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνονται οι απαραίτητες προφυλάξεις κατά την σεξουαλική επαφή.

Σε ποιους ενδείκνυται το εμβόλιο HPV;

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων και Παιδιών 2022:

Παιδιά (Μικρότερη ηλικία χορήγησης: 9 έτη)

Ο εμβολιασμός HPV συστήνεται για αγόρια και κορίτσια στην ηλικία 9–11 ετών. 

Σε περίπτωση που ο εμβολιασμός δεν γίνει στη συνιστώμενη ηλικία, μπορεί να αναπληρωθεί έως την ηλικία των 18 ετών. Επισημαίνεται ότι το εμβόλιο HPV αποζημιώνεται πλήρως σε αγόρια και κορίτσια ηλικίας 15-18 ετών μέχρι 31.12.2023. Ο περιορισμός στην αποζημίωση δεν αφορά τις ομάδες αυξημένου κινδύνου που περιγράφονται στη συνέχεια.

Ενήλικες

Το HPV9 συστήνεται για γυναίκες και άνδρες, ηλικίας 19-26 ετών που ανήκουν στις παρακάτω ειδικές ομάδες αυξημένου κινδύνου μετά από συζήτηση με τον γιατρό:

  • Πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής ανοσοκαταστολή με επηρεασμένη κυτταρική ή χυμική ανοσία, όπως ανεπάρκειες Β και Τ-κυττάρων.
  • Λοίμωξη HIV.
  • Κακοήθη νεοπλάσματα.
  • Μεταμόσχευση.
  • Αυτοάνοσα νοσήματα.
  • Λήψη ανοσοκατασταλτικής αγωγής.
  • Άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες (MSM).

Στις ειδικές ενδείξεις δεν περιλαμβάνονται καταστάσεις όπως ασπληνία, άσθμα, χρόνια κοκκιωματώδης νόσος, χρόνια πνευμονική, νεφρική ή ηπατική νόσος, σακχαρώδης διαβήτης, διαταραχές συμπληρώματος, καρδιοπάθεια, ανατομικά ελλείμματα ΚΝΣ.

Σχήμα εμβολιασμού με HPV (HPV9) ανάλογα με την ηλικία έναρξης του εμβολιασμού

  • Έναρξη εμβολιασμού <15 ετών: 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 6 μηνών (σχήμα 0, 6). Σε περίπτωση που οι 2 δόσεις γίνουν με μεσοδιάστημα μικρότερο από 5 μηνών απαιτείται και 3η δόση τουλάχιστον 3 μήνες μετά. 
  • Έναρξη εμβολιασμού ≥15 ετών: 3 δόσεις (σχήμα 0, 1–2, 6 μήνες).
  • Σε ειδικές περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου συνιστάται εμβολιασμός έναντι του HPV σε άτομα ηλικίας 9–26 ετών σε σχήμα 3 δόσεων (0, 1–2, 6 μήνες).

Σε ποιους αντενδείκνυται το εμβόλιο HPV;

  1. Σε όσους εμφάνισαν κάποτε μια απειλητική για τη ζωή αλλεργική αντίδραση σε οποιοδήποτε συστατικό ενός εμβολίου HPV ή σε προηγούμενη δόση εμβολίου HPV.
  2. Σε όσους έχουν αλλεργία στη μαγιά.
  3. Σε περίπτωση εγκυμοσύνης.

Ποια είναι η αποτελεσματικότητα των εμβολίων;

Το εμβόλιο HPV έχει τη δυνατότητα να αποτρέψει περισσότερο από το 90% των καρκίνων που αποδίδονται στον HPV. Από τότε που συστήθηκε για πρώτη φορά ο εμβολιασμός κατά του HPV το 2006 στις ΗΠΑ, οι λοιμώξεις με τύπους HPV που προκαλούν τους περισσότερους καρκίνους HPV και κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων έχουν μειωθεί κατά 88% μεταξύ των έφηβων κοριτσιών και κατά 81% μεταξύ των νεαρών ενήλικων γυναικών. Επιπρόσθετα λιγότεροι έφηβοι και νεαροί ενήλικες εμφανίζουν κονδυλώματα των γεννητικών οργάνων. Ο εμβολιασμός κατά του HPV έχει επίσης μειώσει τον αριθμό των περιπτώσεων προκαρκινωμάτων του τραχήλου της μήτρας σε νεαρές γυναίκες.

Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες;

Τα εμβόλια, όπως κάθε φάρμακο, μπορεί να έχουν παρενέργειες. Στην πλειοψηφία τους χαρακτηρίζονται ασφαλή με αναφορές ήπιων παρενεργειών όπως πόνο στο χέρι της ένεσης.

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου HPV είναι συνήθως ήπιες και περιλαμβάνουν: Πόνο, ερυθρότητα ή πρήξιμο στο χέρι όπου έγινε το εμβόλιο, Πυρετό, Ζάλη ή λιποθυμία, Πονοκέφαλο ή αίσθημα κόπωσης, Ναυτία, Πόνο στους μύες ή στις αρθρώσεις.

Πολύ σπάνια, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές (αναφυλακτικές) αλλεργικές αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό. Άτομα με σοβαρές αλλεργίες σε οποιοδήποτε συστατικό ενός εμβολίου δεν πρέπει να το λαμβάνουν.

Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις

Το εμβόλιο HPV προσφέρει οφέλη εάν είμαι ήδη σεξουαλικά ενεργός;

Ναι. Ακόμα κι αν έχετε μολυνθεί ήδη με ένα τύπο του HPV, μπορείται να επωφεληθείτε από το εμβόλιο καθώς μπορεί να σας προστατεύσει από τους υπόλοιπους τύπους. Ωστόσο, κανένα από τα εμβόλια δεν μπορεί να θεραπεύσει μια υπάρχουσα λοίμωξη HPV. Τα εμβόλια σας προστατεύουν μόνο από συγκεκριμένα στελέχη HPV στα οποία δεν έχετε ήδη εκτεθεί. 

Πόσο διαρκεί η προστασία από το εμβόλιο HPV;

Μελέτες έχουν δείξει ότι το εμβόλιο προστατεύει από τη μόλυνση από τον HPV για τουλάχιστον 10 χρόνια, αν και οι ειδικοί αναμένουν ότι η προστασία θα διαρκέσει πολύ περισσότερο.

Επειδή όμως το εμβόλιο HPV δεν προστατεύει από όλους τους τύπους HPV που μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, είναι σημαντικό όλες οι γυναίκες πέρα από τον εμβολιασμός τους να κάνουν τακτικό έλεγχο του τραχήλου της μήτρας (τεστ ΠΑΠ) και να επισκέπτονται τακτικά τον γυναικολόγο τους.

Κοινοποιήστε 

Βρείτε μας στο Facebook και στο Instagram

Επικοινωνία
 Η ομάδα μας
Διαφημιστείτε στη truemed.gr
Όροι χρήσης
Προσωπικά δεδομένα
Copyright©Truemed
Για περισσότερη ζωή
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

| Επικοινωνία | Η ομάδα μας | Διαφημιστείτε στη truemed.gr|  | Όροι χρήσης | Προσωπικά δεδομένα | Copyright©Truemed | |Για περισσότερη ζωή |
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.