Νόσος του Crohn και νοσηλευτικές παρεμβάσεις

25-9-2021

Κέισι Μάρα

Η νόσος του Crohn εντάσσεται στα ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του  εντέρου (μαζί με την ελκώδη κολίτιδα) και χαρακτηρίζεται από  αλλοιώσεις σε οποιοδήποτε τμήμα του πεπτικού σωλήνα, από το στόμα  ως τον πρωκτό. Ωστόσο, εμφανίζεται κυρίως στο τελευταίο τμήμα του  λεπτού εντέρου, στον ειλεό. Η προσβολή της συγκεκριμένης νόσου  ακολουθεί ένα ασυνεχές πρότυπο, υγιή τμήματα του εντέρου ακολουθούν  τμήματα που έχουν προσβληθεί, δηλαδή τμήματα στα οποία το  ανοσοποιητικό σύστημα έχει επιτεθεί και έχει προκαλέσει φλεγμονή,  έλκη και αιμορραγία. 

ΑΙΤΙΑ 

Αν και τα αίτια της νόσου του Crohn δεν είναι γνωστά, μελέτες  ενοχοποιούν: 

  • Κληρονομικότητα. Μελέτες αναφέρουν ότι το 20% των ατόμων  με Crohn έχουν οικογενειακό ιστορικό της πάθησης.
  • Φάρμακα. Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη όπως είναι η  ιβουπροφαίνη, η ναπροξένη μπορεί να προκαλέσουν εντερική  φλεγμονή. 
  • Ιός της Ιλαράς 
  • Μικροβιακοί παράγοντες (μυκοβακτηρίδια, λιστέρια) Διαιτητικοί παράγοντες. Η υψηλή πρόσληψη λιπαρών οξέων  ενοχοποιείται για την εμφάνιση της νόσου του Crohn. 

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ 

Τα συμπτώματα της νόσου του Crohn εξαρτώνται από το τμήμα του  εντέρου, το οποίο έχει προσβληθεί. Ωστόσο, στα βασικά συμπτώματα της  νόσου του Crohn εντάσσονται τα παρακάτω: 

  • Άλγος στο δεξί κάτω τεταρτημόριο που υποχωρεί με την αφόδευση
  • Πυρετός 
  • Απώλεια Βάρους 
  • Διάρροια μακράς διάρκειας και μικρού όγκου 
  • Αίσθημα κόπωσης 
  • Ψηλαφητή φλεγμονώδη μάζα 
  • Άφθες στο στόμα 
  • Αιματοχεσία 
  • Αναιμία 

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ 

ΤΟΠΙΚΕΣ 

  • Η φλεγμονή στη νόσο του Crohn μπορεί να οδηγήσει σε  διατρήσεις και συρίγγια. 
  • Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει σε ίνωση και στενώσεις, οι  οποίες προκαλούν μερική ή πλήρη απόφραξη του εντέρου. 
  • Στάση του εντερικού περιεχομένου με επακόλουθη βακτηριακή  υπερανάπτυξη του λεπτού εντέρου μπορεί να προκληθεί λόγω των  στενώσεων.
  • Δυσαπορρόφηση της Β12 οδηγεί σε μεγαλοβλαστική αναιμία και  νευρολογικές επιπλοκές 

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΕΣ 

ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΕΣ 

  • Αρθρίτιδα 
  • Ιερολαγονίτιδα 

ΔΕΡΜΑΤΙΚΕΣ 

  • Οζώδες ερύθημα 
  • Γαγγραινώδεις πυόδερμα 
  • Σύνδρομο Sweet 

ΗΠΑΤΟΧΟΛΙΚΕΣ 

  • Αυτοάνοση ηπατίτιδα 
  • Χολολιθίαση 
  • Πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα 
  • Λιπώδες ήπαρ 
  • Χολόλιθοι 

ΟΦΘΑΛΜΙΚΕΣ 

  • Ιρίτιδα 
  • Επισκληρίτιδα 
  • Κερατοπάθεια 

ΝΕΦΡΟΙ ΚΑΙ ΟΥΡΟΠΟΙΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 

  • Νεφρολιθίαση 
  • Αμυλοείδωση 
  • Φαρμακευτική νεφροτοξικότητα 
  • Νεφρική σωληναριακή βλάβη 

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 

  • Καθυστέρηση σωματικής ανάπτυξης σε παιδιά με νόσο του Crohn ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση της νόσου του Crohn βασίζεται σε ένα συνδυασμό  συμπτωμάτων, εργαστηριακών εξετάσεων και ενδοσκοπικών  ακτινολογικών και ιστολογικών ευρημάτων. Αναλυτικότερα, όταν η  νόσος προσβάλλει το παχύ έντερο, σημαντικές διαγνωστικές  πληροφορίες για την εντόπιση και την βαρύτητα της νόσου παρέχει η  κολονοσκόπηση . Αποκαλύπτονται αφθώδεις διαβρώσεις, βαθιά  γραμμοειδή ή αστεροειδή έλκη, οίδημα, εξίδρωμα και ερυθρότητα του  βλεννογόνου με παρεμβαλλόμενες περιοχές δίχως ερυθρότητα. Με την  κολονοσκόπηση γίνεται και λήψη δείγματος για βιοψία. Οι ακτινολογικές  εξετάσεις είναι εξίσου βοηθητικές για την διάγνωση της νόσου, όταν  αυτή προσβάλλει το λεπτό έντερο. Σ’ αυτές εντάσσεται και η  ενδοσκόπηση με βιντεοκάψουλα, η οποία αποκαλύπτει μικρές  διαβρώσεις και εξελκώσεις του βλεννογόνου όπως και στενώσεις.  Παράλληλα, η απλή ακτινογραφία αποκαλύπτει το οιδηματώδες λεπτό  έντερο δίπλα σε περιοχές υγιούς βλεννογόνου. Ωστόσο, η απλή  ακτινογραφία έχει αντικατασταθεί από την εγκάρσια απεικόνιση με  αξονική ή μαγνητική τομογραφία, η οποία αποκαλύπτει την πάχυνση του  βλεννογόνου, τα αποστήματα και τα συρίγγια.  

Οι εργαστηριακές εξετάσεις αναδεικνύουν την ύπαρξη φλεγμονής  (λευκοκυττάρωση) ή αναιμίας. Στην διάγνωση εντάσσονται και τα  αντισώματα έναντι του Saccharomyces cerevisiae, στα οποία τα άτομα με  νόσο του Crohn ανευρίσκονται θετικοί.

Έξαρση νόσου Crohn στον τελικό ειλεό

Ενδοσκοπική εικόνα με βιντεοκάψουλα που παρουσιάζει γραμμοειδή έλκη ειλεού

Αξονική εντερογραφία με συρίγγιο

ΘΕΡΑΠΕΙΑ 

Στόχος της θεραπείας αποτελεί η ύφεση των συμπτωμάτων και η  διατήρηση της. Η φαρμακευτική αγωγή εξαρτάται από την έκταση και  την βαρύτητα της νόσου. Συγκεκριμένα, η θεραπεία μπορεί να  αποτελείται από: 

  • Αμινοσαλικυλικά για ήπια ως μέτρια μορφή νόσου 
  • Κορτικοστεροειδή για τον έλεγχο ενεργού νόσου 
  • Ανοσοτροποποιητικά για την ύφεση της νόσου, σε ασθενείς που  έχουν αποκτήσει ανθεκτικότητα στα στεροειδή, σε ασθενείς με  συρίγγια και μετεγχειρητικά για την διατήρηση της ύφεσης 
  • Βιολογικοί παράγοντες σε μέτρια ως σοβαρή νόσο για την  επίτευξη ή την διατήρηση της ύφεσης 
  • Αντιβιοτικά στην περίπτωση που η νόσος έχει επηρεάσει το κόλον  και για την διατήρηση της ύφεσης 
  • Χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση των επιπλοκών σε  απόφραξη, διάτρηση και τοξικό μεγάκολο που δεν ανταποκρίνεται  στη θεραπεία. 

ΔΙΑΤΡΟΦΗ 

Οι ασθενείς θα πρέπει να ακολουθούν ένα εξειδικευμένο διατροφικό  πλάνο, σύμφωνα με τις δικές τους εκδηλώσεις. Ωστόσο, η βιβλιογραφία  αποκαλύπτει ότι ορισμένες τροφές μετριάζουν τα συμπτώματα.  Αναλυτικότερα: 

  • Γάλα αμυγδάλου  
  • Βρώμη (παρέχει διαλυτές ίνες, οι οποίες απορροφούν νερό και  περνούν πιο εύκολα από την γαστρεντερική οδό) 
  • Τυρί 
  • Γιαούρτι 
  • Αυγό  
  • Αβοκάντο 
  • Σολομός 
  • Πουλερικά 
  • Πατάτες 
  • Ρύζι 

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ 

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ  ΔΙΑΓΝΩΣΗ 

Οι νοσηλευτές γνωρίζοντας ότι το κάθε άτομο θεωρείται ένα βιο-ψυχο κοινωνικό ον, θα πρέπει να το προσεγγίζουν ως ένα ενιαίο σύνολο.  Αρχικά, ο νοσηλευτής λαμβάνει το ιστορικό του ασθενούς και αξιολογεί  τις κλινικές εκδηλώσεις (πυρετό, ναυτία, έμετο, διάρροια, πόνο) την  διάρκεια αυτών όπως και την βαρύτητα τους, το οικογενειακό ιστορικό,  φάρμακα, διαιτολόγιο, πιθανά άλλα νοσήματα αλλά και τυχόν αλλεργίες  σε περίπτωση χορήγησης σκιαγραφικού. Κατά την φυσική εξέταση ο  νοσηλευτής παρατηρεί την γενική κατάσταση του ασθενή, λαμβάνει τα  ζωτικά σημεία, εξετάζει το σχήμα και την περίμετρο της κοιλιακής  χώρας, τους εντερικούς ήχους (η απουσία τους δηλώνει επιπλοκή),  ψηλαφεί για ύπαρξη κάποιας μάζας ή για την διαπίστωση ευαισθησίας,  ελέγχει τον δείκτη μάζας σώματος και παρατηρεί το χρώμα και την  σύσταση των κοπράνων. Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζει την σωστή σειρά  των εξετάσεων ελέγχου και την προετοιμασία που χρειάζεται για την κάθε εξέταση. Σημαντικό είναι ο νοσηλευτής να επικοινωνεί με τον  ασθενή και να τον ενθαρρύνει για την έκφραση των συναισθημάτων του. 

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΕΣ  ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 

ΠΟΝΟ 

Ο κοιλιακός πόνος αποτελεί ένα από τα βασικότερα συμπτώματα  που βιώνει ένας ασθενής με νόσο του Crohn. Οι νοσηλευτές θα  πρέπει να αξιολογούν τον πόνο με διάφορες κλίμακες (ανάλογα με  την ηλικία και την επικοινωνία με τον ασθενή) και να χορηγούν  αναλγητικά βάση των ιατρικών οδηγιών. Η παρακολούθηση  πιθανών παρενεργειών κρίνεται απαραίτητη. 

ΔΙΑΡΡΟΙΑ 

Τα άτομα που νοσούν από την συγκεκριμένη χρόνια ιδιοπαθή νόσο  παρουσιάζουν συχνές υδαρείς διάρροιες, οι οποίες αφυδατώνουν  τους ασθενείς. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει την σημαντικότητα  που έχει η μέτρηση των προσλαμβανόμενων και αποβαλλόμενων  υγρών, η παρακολούθηση του αριθμού των κενώσεων, η  καθημερινή μέτρηση του σωματικού βάρους και η παρατήρηση  του δέρματος και των βλεννογόνων για τυχόν λύση δέρματος.  Παράλληλα, η συνεχής μέτρηση και καταγραφή των ζωτικών  σημείων είναι αναγκαία, ιδιαίτερα της αρτηριακής πίεσης και σε  όρθια θέση, καθώς η απώλεια υγρών μπορεί να οδηγήσει σε  ορθοστατική υπόταση. Σ’ αυτή την περίπτωση οι νοσηλευτές  οφείλουν να ενημερώσουν τον ασθενή και να προλάβουν πιθανή  μελλοντική πτώση λόγω του ελλείματος υγρών. Ωστόσο, ο  νοσηλευτής θα πρέπει να προσεγγίσει τον ασθενή και ως ένα  ψυχοκοινωνικό ον και να αντιμετωπίσει τις ψυχολογικές του  μεταπτώσεις λόγω της αλλαγής εικόνας σώματος που προκύπτει  από την νόσο.  

❖ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

 

Τα άτομα με νόσο του Crohn είναι επιρρεπή σε λοιμώξεις λόγω  των ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων που τους χορηγούνται. Για  τον συγκεκριμένο λόγο οι παρεμβάσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στην πρόληψη των λοιμώξεων με την υγιεινή των  χεριών, την απομόνωση των ασθενών, την χορήγηση φαρμάκων  για τον έλεγχο λοιμώξεων πριν την χορήγηση των ανοσοκατασταλτικών αλλά και την ενημέρωση σχετικά με τους  εμβολιασμούς που μπορούν να πραγματοποιηθούν.  

Συμπερασματικά, η νόσος του Crohn αποτελεί μια ανίατη και  επώδυνη σωματικά και ψυχολογικά φλεγμονώδη νόσο με  τεράστιες επιπτώσεις στη ποιότητα ζωής των ασθενών. Ωστόσο, η  στήριξη της οικογένειας και των υγειονομικών κρίνεται  απαραίτητη σε όλα τα ψυχολογικά στάδια (άρνηση, θυμός,  διαπραγμάτευση, κατάθλιψη), τα οποία θα αντικρίσει ο ασθενής  έως ότου αποδεχθεί την νόσο του. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

  1. Khan K., Dubinsky M., Ford A., Ullman T., Talley N., Moayyedi P., (2015).  Efficacy of immunosuppressive therapy for inflammatory bowel disease: a  systematic review and meta-analysis. Am J Gastroenterol., 106(4):630-42. 
  2. Runge S. M., Greganti M. A., 2015. Netter ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ. ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΚΥΠΡΟΣ: BROKEN HILL PUBLISHERS LTD
  3. Lemone P., Burke K., (2014). Παθολογική – Χειρουργική Νοσηλευτική,  Κριτική σκέψη κατά τη φροντίδα του ασθενούς. Τόμος IIΙ. Έκδοση 5η.  Ιατρικές Εκδόσεις Λαγός 
  4. Norton C., Dibley L.B., (2013). Help-seeking for faecal incontinence in  people with inflammatory bowel disease. Journal of Wound, Ostomy, and  Continence Nursing, 40(6):631-638. 
  5. Seyedian S., et al., (2019). A review of the diagnosis, prevention, and treatment methods of inflammatory bowel disease. Journal of medicine and life, 12(2): 113–122. doi: 10.25122/jml-2018-0075 
  6. Κουτρουμπάκης Ι., (1996). ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ CROHN. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ  ΚΑΙ ΚΛΙΝΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ.  ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΗΒΗ. ΗΡΑΚΛΕΙΟ. ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΑΠΟ:  https://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/6044?lang=el#page/1/mode/2up 
  7. Khatri M., (2020). Crohn’s Disease, WEBMD. Available at:  https://www.webmd.com/ibd-crohns-disease/crohns-disease/digestive diseases-crohns-disease 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

  1. https://www.alkis-efthymiou.com/pathiseis-gastrenterologos thessaloniki/kapsoula-enteroskopisi-gastrenterologos.htl 9. https://www.dr-med-cheilaris.gr/crbst_18.html

Κοινοποιήστε 

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ “ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΡΘΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (ΟΔΟΣ)”

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ “ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΡΘΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (ΟΔΟΣ)”

Πρόκειται για πρόγραμμα ασύγχρονης εκπαίδευσης 450 ωρών, το οποίο θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο. Συνημμένα μπορείτε να δείτε το ενημερωτικό φυλλάδιο του προγράμματος.

Βρείτε μας στο Facebook και στο Instagram

Επικοινωνία
 Η ομάδα μας
Διαφημιστείτε στη truemed.gr
Όροι χρήσης
Προσωπικά δεδομένα
Copyright©Truemed
Για περισσότερη ζωή
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

| Επικοινωνία | Η ομάδα μας | Διαφημιστείτε στη truemed.gr|  | Όροι χρήσης | Προσωπικά δεδομένα | Copyright©Truemed | |Για περισσότερη ζωή |
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.