Πώς σχετίζονται οι πίνακες του Vincent Van Gogh και η… διγοξίνη;

 7-11-2020

 Παναγιώτης Γκαρίλας

Ίσως αναρωτηθούν κάποιοι τι συσχέτιση θα μπορούσε να υπάρξει μεταξύ του σπουδαίου αυτού Ολλανδού ζωγράφου και ενός φαρμάκου που προέρχεται από το φυτό δακτυλίτιδα (digitalis) και το οποίο χρησιμοποιείται για την θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας (στην περίπτωση του Van Gogh για την θεραπεία των επιληπτικών κρίσεων, για τα δεδομένα των τελών του 19ου αιώνα).

Με μια προσεκτική ματιά στους πίνακες του θα διαπιστώσει κανείς ότι σε αρκετούς από αυτούς υφίσταται μια σαφής υπεροχή των κίτρινων αποχρώσεων κάτι το οποίο ίσως υποδηλώνει ξανθοψία (xanthopsia) οφειλόμενη σε παρενέργεια από την χορήγηση της δακτυλίτιδας.

Ωστόσο ορισμένοι αμφισβητούν αυτήν την υπόθεση, τονίζοντας ότι και παλαιότερα ο καλλιτέχνης χρησιμοποιούσε συνεχώς το κίτρινο χρώμα.

Wheatfield With a Reaper, September, 1889

Παρόλα αυτά, εμείς θα σταθούμε στην διγοξίνη κάθε αυτή και όχι στην τεχνοτροπία του Van Gogh, για την οποία θα μπορούσαμε να μιλάμε ώρες.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: Ανήκει στις καρδιακές γλυκοσίδες θετικής ινότροπης δράσης, φυτικής προέλευσης (digitalis purpurea, digitalis lanata). Ο πρώτος που μελέτησε διεξοδικά την δράση της δακτυλίτιδας (digitalis) ήταν ο Άγγλος βοτανολόγος, χημικός, γεωλόγος και γιατρός William Withering του οποίου το ενδιαφέρον για αυτό το φυτό κεντρίστηκε όταν παρατήρησε ότι ένας ασθενής με οίδημα κάτω άκρων λόγω της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας βελτιώθηκε κατά πολύ από τότε που άρχισε να λαμβάνει μια σπιτική θεραπεία με δακτυλίτιδα. Μετά από συστηματική μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα: «Πρόκειται για ένα φυτό που σώζει ζωές».

Χημική δομή διγοξίνης 

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ:

  • Εμποδίζει την ανταλλαγή Na+ / K+ μέσω της Na+ / K+ ATPασης.
  • Η ενδοκυτταρική συγκέντρωση του Na+ αυξάνεται.
  • Το αυξημένο Na+ προκαλεί αύξηση της εισόδου Ca+2 με αποτέλεσμα η καρδιακή συστολή να είναι ισχυρότερη.

ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΛΥΚΟΣΙΔΩΝ ( ΔΙΓΟΞΙΝΗΣ ):

Στο ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδίας

  • Φλεβόκομβος: Επιβράδυνση της αυτοματίας (αρνητική χρονοτρόπος δράση).
  • Στο κολπικό μυοκάρδιο υπάρχει επιβράδυνση της αγωγιμότητας.
  • Κολποκοιλιακός κόμβος: Παράταση της ανερέθιστης περιόδου (αρνητική δρομοτρόπος δράση).
  • Ίνες Purkinje: Βράχυνση του δυναμικού ενέργειας και της ανερέθιστης περιόδου. Αύξηση του επιπέδου διαστολικής εκπόλωσης, διέγερση εκτόπων κέντρων (θετική βαθμοτρόπος δράση).

Μια μικρή υπενθύμιση

  • Χρονοτρόπος δράση = καρδιακή συχνότητα
  • Δρομοτρόπος δράση = ταχύτητα αγωγής
  • Βαθμοτρόπος δράση = διατασιμότητα καρδιάς
  • Ινοτρόπος δράση = συσταλτικότητα καρδιάς

 

Οπότε προκαλούνται τα εξής:

  • Αύξηση της έντασης της καρδιακής συστολής , αύξηση της καρδιακής παροχής και αιματικής ροής προς τους νεφρούς και την περιφέρεια. Μείωση της φλεβικής πίεσης και άρα υποχώρηση του οιδήματος.
  • Βραδυκαρδία εξαιτίας της μείωσης της αυτοματίας στους κόλπους και της μείωσης της ταχύτητας αγωγής στον κολποκοιλιακό κόμβο.

 

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΓΛΥΚΟΣΙΔΩΝ (ΔΙΓΟΞΙΝΗΣ)

Για συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, υπερκοιλιακές αρρυθμίες (κολπική μαρμαρυγή συγκεκριμένα), σε κολπικό πτερυγισμό και κολπική ταχυκαρδία.

 

ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΓΛΥΚΟΣΙΔΩΝ

Α. Πρόσφατο έμφραγμα, έντονη βραδυκαρδία, κολποκοιλακός αποκλεισμός, κοιλιακές αρρυθμίες, αποφρακτική υποαορτική στένωση, χρόνιες μυοκαρδιοπάθειες.

Β. Υποκαλιαιμία, υπομαγνησαιμία, υπερασβεστιαιμία.

Γ. Υπερθυρεοειδισμός

Δ. Νεφρική ανεπάρκεια (διγοξίνη).

Ε. Ηπατική ανεπάρκεια (διγιτοξίνη).

 

ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΔΙΓΟΞΙΝΗΣ

Χρόνος ημιζωής: 36 με 48 ώρες

Απορρόφηση μετά από p.o χορήγηση: 75%

Σύνδεση με πρωτεΐνες πλάσματος: 20-40 %

Επίτευξη επιπέδων σταθερής κατάστασης: 2-6 μέρες

Μεταβολισμός: όχι

Απέκκριση: ούρα

Θεραπευτικά επίπεδα στο αίμα: 0,8-1,2 ng/ml

Εάν > 1,2 ng/ml προκαλείται τοξικότητα. Η διγοξίνη είναι φάρμακο με στενό θεραπευτικό εύρος και επιβάλλεται τακτική παρακολούθηση των επιπέδων της.

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ:

  • Ναυτία, έμετοι, διάρροια, ανορεξία
  • Πονοκέφαλος, έντονη σύγχυση, διαταραχές προσανατολισμού στο χώρο και στον χρόνο
  • Τοξική ψύχωση
  • Ηωσινοφιλία
  • Δερματικό εξάνθημα
  • Γυναικομαστία
  • Αρρυθμίες, κοιλιακές αρρυθμίες, έκτακτες κολπικές ή κοιλιακές συστολές, κολποκοιλιακός αποκλεισμός, κολπική ταχυκαρδία με κολποκοιλιακό αποκλεισμό
  • Δυσλειτουργία κωνίων αμφιβληστροειδούς με διαταραχές στην αντίληψη των χρωμάτων. ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΚΙΤΡΙΝΟΥ, ΦΩΤΕΙΝΗ ΑΛΩΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ .

Τελικά πόσο ασφαλής είναι η χρήση της διγοξίνης;

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες η συχνότητα και η σοβαρότητα της τοξικότητας της έχουν μειωθεί και λόγω ύπαρξης εναλλακτικών θεραπευτικών σχημάτων (αναστολείς ΜΕΑ, bblockers, κλπ) αλλα και λόγω διαθεσιμότητας φαρμάκων που αντιμετωπίζουν την τοξικότητα. Συγκεκριμένα το κλάσμα ανοσοσφαιρίνης από ειδικά αντισώματα για την διγοξίνη (digoxne immune fab) αποτελεί το πιο αποτελεσματικό αντίδοτο.

Το πορτρέτο του dr. Gachet, 1890. Εδώ παρατηρούμε ότι ακριβώς μπροστά του υπάρχει το φυτό δακτυλίτιδα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 TrueMed-ForLivingMore

Κοινοποιήστε 

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ “ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΡΘΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (ΟΔΟΣ)”

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ “ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΡΘΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (ΟΔΟΣ)”

Πρόκειται για πρόγραμμα ασύγχρονης εκπαίδευσης 450 ωρών, το οποίο θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο. Συνημμένα μπορείτε να δείτε το ενημερωτικό φυλλάδιο του προγράμματος.

Βρείτε μας στο Facebook και στο Instagram

| Επικοινωνία | Η ομάδα μας | Διαφημιστείτε στη truemed.gr|  | Όροι χρήσης | Προσωπικά δεδομένα | Copyright©Truemed | |Για περισσότερη ζωή |
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.

Πώς σχετίζονται οι πίνακες του Vincent Van Gogh και η… διγοξίνη;

 7-11-2020

 Παναγιώτης Γκαρίλας

Ίσως αναρωτηθούν κάποιοι τι συσχέτιση θα μπορούσε να υπάρξει μεταξύ του σπουδαίου αυτού Ολλανδού ζωγράφου και ενός φαρμάκου που προέρχεται από το φυτό δακτυλίτιδα (digitalis) και το οποίο χρησιμοποιείται για την θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας (στην περίπτωση του Van Gogh για την θεραπεία των επιληπτικών κρίσεων, για τα δεδομένα των τελών του 19ου αιώνα).

Με μια προσεκτική ματιά στους πίνακες του θα διαπιστώσει κανείς ότι σε αρκετούς από αυτούς υφίσταται μια σαφής υπεροχή των κίτρινων αποχρώσεων κάτι το οποίο ίσως υποδηλώνει ξανθοψία (xanthopsia) οφειλόμενη σε παρενέργεια από την χορήγηση της δακτυλίτιδας.

Ωστόσο ορισμένοι αμφισβητούν αυτήν την υπόθεση, τονίζοντας ότι και παλαιότερα ο καλλιτέχνης χρησιμοποιούσε συνεχώς το κίτρινο χρώμα.

Wheatfield With a Reaper, September, 1889

Παρόλα αυτά, εμείς θα σταθούμε στην διγοξίνη κάθε αυτή και όχι στην τεχνοτροπία του Van Gogh, για την οποία θα μπορούσαμε να μιλάμε ώρες.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: Ανήκει στις καρδιακές γλυκοσίδες θετικής ινότροπης δράσης, φυτικής προέλευσης (digitalis purpurea, digitalis lanata). Ο πρώτος που μελέτησε διεξοδικά την δράση της δακτυλίτιδας (digitalis) ήταν ο Άγγλος βοτανολόγος, χημικός, γεωλόγος και γιατρός William Withering του οποίου το ενδιαφέρον για αυτό το φυτό κεντρίστηκε όταν παρατήρησε ότι ένας ασθενής με οίδημα κάτω άκρων λόγω της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας βελτιώθηκε κατά πολύ από τότε που άρχισε να λαμβάνει μια σπιτική θεραπεία με δακτυλίτιδα. Μετά από συστηματική μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα: «Πρόκειται για ένα φυτό που σώζει ζωές».

Χημική δομή διγοξίνης 

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ:

  • Εμποδίζει την ανταλλαγή Na+ / K+ μέσω της Na+ / K+ ATPασης.
  • Η ενδοκυτταρική συγκέντρωση του Na+ αυξάνεται.
  • Το αυξημένο Na+ προκαλεί αύξηση της εισόδου Ca+2 με αποτέλεσμα η καρδιακή συστολή να είναι ισχυρότερη.

ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΛΥΚΟΣΙΔΩΝ ( ΔΙΓΟΞΙΝΗΣ ):

Στο ερεθισματαγωγό σύστημα της καρδίας

  • Φλεβόκομβος: Επιβράδυνση της αυτοματίας (αρνητική χρονοτρόπος δράση).
  • Στο κολπικό μυοκάρδιο υπάρχει επιβράδυνση της αγωγιμότητας.
  • Κολποκοιλιακός κόμβος: Παράταση της ανερέθιστης περιόδου (αρνητική δρομοτρόπος δράση).
  • Ίνες Purkinje: Βράχυνση του δυναμικού ενέργειας και της ανερέθιστης περιόδου. Αύξηση του επιπέδου διαστολικής εκπόλωσης, διέγερση εκτόπων κέντρων (θετική βαθμοτρόπος δράση).

Μια μικρή υπενθύμιση

  • Χρονοτρόπος δράση = καρδιακή συχνότητα
  • Δρομοτρόπος δράση = ταχύτητα αγωγής
  • Βαθμοτρόπος δράση = διατασιμότητα καρδιάς
  • Ινοτρόπος δράση = συσταλτικότητα καρδιάς

 

Οπότε προκαλούνται τα εξής:

  • Αύξηση της έντασης της καρδιακής συστολής , αύξηση της καρδιακής παροχής και αιματικής ροής προς τους νεφρούς και την περιφέρεια. Μείωση της φλεβικής πίεσης και άρα υποχώρηση του οιδήματος.
  • Βραδυκαρδία εξαιτίας της μείωσης της αυτοματίας στους κόλπους και της μείωσης της ταχύτητας αγωγής στον κολποκοιλιακό κόμβο.

 

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΓΛΥΚΟΣΙΔΩΝ (ΔΙΓΟΞΙΝΗΣ)

Για συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, υπερκοιλιακές αρρυθμίες (κολπική μαρμαρυγή συγκεκριμένα), σε κολπικό πτερυγισμό και κολπική ταχυκαρδία.

 

ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΓΛΥΚΟΣΙΔΩΝ

Α. Πρόσφατο έμφραγμα, έντονη βραδυκαρδία, κολποκοιλακός αποκλεισμός, κοιλιακές αρρυθμίες, αποφρακτική υποαορτική στένωση, χρόνιες μυοκαρδιοπάθειες.

Β. Υποκαλιαιμία, υπομαγνησαιμία, υπερασβεστιαιμία.

Γ. Υπερθυρεοειδισμός

Δ. Νεφρική ανεπάρκεια (διγοξίνη).

Ε. Ηπατική ανεπάρκεια (διγιτοξίνη).

 

ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΔΙΓΟΞΙΝΗΣ

Χρόνος ημιζωής: 36 με 48 ώρες

Απορρόφηση μετά από p.o χορήγηση: 75%

Σύνδεση με πρωτεΐνες πλάσματος: 20-40 %

Επίτευξη επιπέδων σταθερής κατάστασης: 2-6 μέρες

Μεταβολισμός: όχι

Απέκκριση: ούρα

Θεραπευτικά επίπεδα στο αίμα: 0,8-1,2 ng/ml

Εάν > 1,2 ng/ml προκαλείται τοξικότητα. Η διγοξίνη είναι φάρμακο με στενό θεραπευτικό εύρος και επιβάλλεται τακτική παρακολούθηση των επιπέδων της.

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ:

  • Ναυτία, έμετοι, διάρροια, ανορεξία
  • Πονοκέφαλος, έντονη σύγχυση, διαταραχές προσανατολισμού στο χώρο και στον χρόνο
  • Τοξική ψύχωση
  • Ηωσινοφιλία
  • Δερματικό εξάνθημα
  • Γυναικομαστία
  • Αρρυθμίες, κοιλιακές αρρυθμίες, έκτακτες κολπικές ή κοιλιακές συστολές, κολποκοιλιακός αποκλεισμός, κολπική ταχυκαρδία με κολποκοιλιακό αποκλεισμό
  • Δυσλειτουργία κωνίων αμφιβληστροειδούς με διαταραχές στην αντίληψη των χρωμάτων. ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΚΙΤΡΙΝΟΥ, ΦΩΤΕΙΝΗ ΑΛΩΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ .

Τελικά πόσο ασφαλής είναι η χρήση της διγοξίνης;

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες η συχνότητα και η σοβαρότητα της τοξικότητας της έχουν μειωθεί και λόγω ύπαρξης εναλλακτικών θεραπευτικών σχημάτων (αναστολείς ΜΕΑ, bblockers, κλπ) αλλα και λόγω διαθεσιμότητας φαρμάκων που αντιμετωπίζουν την τοξικότητα. Συγκεκριμένα το κλάσμα ανοσοσφαιρίνης από ειδικά αντισώματα για την διγοξίνη (digoxne immune fab) αποτελεί το πιο αποτελεσματικό αντίδοτο.

Το πορτρέτο του dr. Gachet, 1890. Εδώ παρατηρούμε ότι ακριβώς μπροστά του υπάρχει το φυτό δακτυλίτιδα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 TrueMed-ForLivingMore

Κοινοποιήστε 

Βρείτε μας στο Facebook 

Και στο Instagram

Επικοινωνία
 Η ομάδα μας
Διαφημιστείτε στη truemed.gr
Όροι χρήσης
Προσωπικά δεδομένα
Copyright©Truemed
Για περισσότερη ζωή
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.

+ posts

Αρθρογράφος

Ονομάζομαι Παναγιώτης Γκαρίλας και γεννήθηκα στις 24 Απριλίου 1998, με καταγωγή από το Καρπενήσι και το Κερασοχώρι Ευρυτανίας. Από γεννήσεώς μου ζω στο Μεσολόγγι.

Το 2016 με πανελλαδικές εξετάσεις εισήχθην στην Ιατρική σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Από μικρός ένιωθα μια αγάπη και έλξη για αυτή την επιστήμη και όταν με ρωτούσαν γιατί μου αρέσει η ιατρική εγώ απλά απαντούσα « μου αρέσει πολύ, θέλω να κάνω καλά τους ανθρώπους». Σήμερα όμως, πιο συνειδητοποιημένος, θα απαντούσα ότι η ιατρική έχει ως κέντρο την ευεξία του ανθρώπου, η υγεία του συνόλου προάγει την ευημερία της κοινωνίας και αυτά ακριβώς καθιστούν την ιατρική γοητευτική και άκρως ενδιαφέρουσα για εμένα.

Μια καλή ταινία, το διάβασμα ενός δυνατού σε νοήματα βιβλίου ( τρέφοντας μεγαλύτερη αγάπη για φιλοσοφικά και ιστορικά βιβλία ), αλλά κυρίως ο περίπατος στην φύση αποτελούν καλές διεξόδους από την ρουτίνα της καθημερινότητας.

Γνώση ξένων γλωσσών: Αγγλική γλώσσα επιπέδου C2 και γαλλική γλώσσα επιπέδου C1

Μελλοντικοί στόχοι: Να ασχοληθώ με την ειδικότητα της νευρολογίας ή της ψυχιατρικής

Mail επικοινωνίας: panagiwtisgk@yahoo.com

Αριθμός άρθρων που έχει γράψει στην Truemed:  4