Όνειρα: επιθυμίες ή προφητείες;

21-7-2020

Όλγα Καλδουρμίδου

Από μικρή ηλικία, όταν ξεκινάμε να γνωρίζουμε τον κόσμο καλύτερα με όλες μας τις αισθήσεις, ο καθένας μας αποκτά την εμπειρία του ονείρου, καλού ή κακού. Τα όνειρα γενικά, είναι ένα πολυσυζητημένο θέμα τόσο μεταξύ της κοινωνίας, όσο και μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, καθώς η λειτουργία και ο σκοπός ύπαρξής τους παραμένει μυστήριο. Υπάρχουν θεωρίες που έχουν αποδειχτεί επιστημονικά μέσα από έρευνες σε ανθρώπους και ψυχολογικές θεραπείες, αλλά υπάρχουν ακόμα αναπάντητα ερωτήματα. Πριν όμως ασχοληθούμε με τα όνειρα, θα πρέπει να μάθουμε λίγα πράγματα για τον ύπνο.

Ο ύπνος μπορεί να οριστεί ως μια φυσιολογική ανενεργή κατάσταση σώματος και νου, που συνήθως επαναλαμβάνεται για αρκετές ώρες κάθε βράδυ, και έχει χαρακτηριστικά όπως, μάτια κλειστά, ορθοστατικοί μύες χαλαροί και αναστολή συνείδησης. Αποτελεί σημαντικό κομμάτι της λειτουργίας του εγκεφάλου, αφού ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου ο εγκέφαλος και το σώμα μένουν ιδιαίτερα ενεργά. Υπάρχουν τέσσερα στάδια και δύο βασικοί τύποι ύπνου: ο ύπνος REM, με χαρακτηριστικό την ταχεία κίνηση των ματίων και ο ύπνος βραδέων κυμάτων (NonREM). Τα πρώτα τρία στάδια είναι ύπνος βραδέων κυμάτων και το τέταρτο είναι το REM, που σχετίζεται με το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας των ονείρων. Σε αυτό το στάδιο, οι κόρες των ματιών κινούνται ταχέως από τη μία άκρη του ματιού στην άλλη, η αναπνοή γίνεται ταχύτερη, ενώ η πίεση του αίματος και ο καρδιακός παλμός αυξάνονται κοντά στα επίπεδα του ξύπνιου. Όνειρα υπάρχουν σε όλα σχεδόν τα στάδια, αλλά είναι πιο «ζωντανά» στο REM στάδιο.

Τί είναι τα όνειρα;

Σε γενικές γραμμές, τα όνειρα μπορούμε να πούμε ότι είναι η βίωση μια σειράς από σκέψεις, εικόνες, ήχους ή ακόμα ειδικότερα από αισθήσεις, ιδέες και συναισθήματα που εμφανίζονται στο μυαλό ενός ατόμου κατά τη διάρκεια του ύπνου και ενδεχομένως δημιουργούν μια, συνήθως αλλοπρόσαλλη, «ιστορία». Παρότι στους περισσότερους φαίνεται ότι ονειρεύονται για λίγο και δεν θυμούνται το περισσότερο μέρος, τα όνειρα κρατάνε περίπου δύο ώρες κάθε βράδυ. Επίσης, είναι αξιοσημείωτο ότι μερικοί ονειρεύονται ασπρόμαυρα όνειρα, εκτός από τα συνηθισμένα πολύχρωμα.

Τί προκαλεί τα όνειρα;

Ως μέρος της λειτουργίας του μυστηριώδους εγκεφάλου, τα όνειρα είναι λίγο έως πολύ ακόμα ανεξήγητα. Κάποιες πιθανές εξηγήσεις που αναφέρονται στις αιτίες που ονειρευόμαστε έχουν να κάνουν με ψυχολογικούς λόγους. Ειδικότερα, είναι πιθανό τα όνειρα να αντιπροσωπεύουν ασυνείδητες επιθυμίες ή να παίζουν το ρόλο της ψυχοθεραπείας μετά από μια δύσκολή μέρα. Επίσης, μπορεί να είναι απλά ερμηνεία τυχαίων σημάτων από τον εγκέφαλο και το σώμα ή ακόμα και ενοποίηση ή επεξεργασία των πληροφοριών που έλαβε κάποιος στην διάρκεια της ημέρας.

Ίδια όνειρα, διαφορετικά άτομα

Υπάρχουν όμοια “παγκόσμια” όνειρα που τα ονειρεύονται άνθρωποι όλων των ηλικιών και όλων των εθνικοτήτων, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν τον ίδιο λόγο εμφάνισης. Ο καθένας έχει δικό του λόγο που ονειρεύεται και πάντα υπάρχει η προσωπική πινελιά και λεπτομέρεια. Τα πιο δημοφιλή όνειρα ανά τον κόσμο είναι οι σεξουαλικές εμπειρίες, τα έντομα, σωματική επίθεση, γύμνια, το να βλέπεις ένα άτομο ζωντανό ενώ είναι νεκρό και το αντίστροφο, να χάνεις δόντια, φυσικές καταστροφές, και πολλά άλλα ακόμα. Παρότι τα όνειρα έχουν προσωπική ταυτότητα και οι κουλτούρες ανά την υφήλιο είναι διαφορετικές, υπάρχουν κάποια μοτίβα που αντιπροσωπεύουν κοινές κοινωνικές ανησυχίες. Για παράδειγμα, η αίσθηση της γύμνιας ή του ακατάλληλου ντυσίματος μπορεί να διαφέρει από κουλτούρα σε κουλτούρα ανάλογα με τους ηθικούς κανόνες της καθεμιάς, αλλά είναι γενικά αποδεκτό ότι αποτελεί κοινωνική ντροπή ή κοινωνικές ανησυχίες, ή ειδικότερα ο φόβος του να εκτεθεί κάποιος με κάποιον αμήχανο τρόπο.

Μπορούν τα όνειρα να λειτουργήσουν ως προφητείες;

Δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις για να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο, αλλά ορισμένοι ερευνητές ισχυρίζονται ότι είναι δυνατό. Αυτό βέβαια, μπορεί να είναι απλά σύμπτωση, ψευδή ανάμνηση ή απλά το υποσυνείδητο που συνδέει πληροφορίες.

Η γνώμη των ψυχολόγων

Κατά τον Freud, τα όνειρα είναι καταπιεσμένες επιθυμίες, φαντασιώσεις και σκέψεις που βρίσκουν ένα διέξοδο να εκτονωθούν και να αποκαλυφθούν στα όνειρα, όπως ένας καλλιτέχνης εκφράζεται μέσω της δημιουργίας του είτε είναι πίνακας, τραγούδι, κτλ. Για τον Freud, όλοι οι άνθρωποι που ονειρεύονται είναι καλλιτέχνες που εκφράζουν τα συναισθήματα τους, τα οράματά τους και τις προσωπικές σκέψεις τους μέσω χαρακτηριστικών συμβόλων, όπως γίνεται στις ιστορίες φαντασίας.

Ο Jung από την άλλη, διαφώνησε με την ελεγχόμενη οπτική του Freud και μέσω της υγιούς θεωρίας του ισχυρίστηκε ότι ο στόχος της ψυχής είναι να γνωρίσει ολόκληρο τον εαυτό της, συνειδητό και υποσυνείδητο, και όχι να τον καταπιέσει ή να τον καταστείλει. Σκοπός είναι να δει κάποιος το εύρος της δύναμης του και όχι να εκφράσει καταπιεσμένες και δυσλειτουργικές καταστάσεις. Πιο συγκεκριμένα, ο Jung θεώρησε πως τα όνειρα σχετίζονται με την παρούσα κατάσταση του ατόμου και όχι με τραύματα της παιδικής ηλικίας, ενώ τα χαρακτήρισε ως “εκκρεμότητες” της ξύπνιας ζωής, αφού παρατήρησε ότι στα όνειρα εκφράζονται σκέψεις και συναισθήματα που δεν εκφράστηκαν στις καταστάσεις που έπρεπε.

Κατά τον Domhoff, τα όνειρα δεν έχουν καμία λειτουργία και το νόημα μπορεί να προέλθει μόνο από εκτεταμένη ανάλυση περιεχομένου, ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία για έγκυρη ερμηνεία των αναφορών του ονείρου. Τα όνειρα που μένουν στη μνήμη και μπορούν να αφηγηθούν είναι πλούσιο υλικό και σημαντικό κομμάτι της ψυχοθεραπείας. Πιο σύγχρονοι ψυχολόγοι δίνουν ενδιαφέρουσες ερμηνείες. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τα όνειρα δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη σημασία, ενώ άλλοι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι παράλογες καταστάσεις του μυαλού, αλλά ότι ψάχνουν να βρούνε νόημα με ψυχολογικά κίνητρα για να διαφωτίσουν λίγο το μυαλό μας.

Ειδικότερα, πιστεύουν ότι τα όνειρα προωθούν έναν συγκεκριμένο τύπο ψυχολογικής μάθησης, την προσαρμοστική, όπου προσομοιώνουμε στο όνειρο την καθημερινή μας ζωή, δοκιμάζουμε διάφορα σενάρια λύσεων στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, προσπαθούμε να επιλύσουμε συναισθηματικές συγκρούσεις και ονειρευόμαστε το παρελθόν για να προετοιμαστούμε για το μέλλον. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τόσο δυσλειτουργικές καταστάσεις που δεν μας αφήνουν να προχωρήσουμε, αλλά και να αλλάξουμε ελαφρώς τη στάση μας προς τη ζωή.

Πως τα όνειρα μπορούν να αλλάξουν απόψεις ή μνήμες;

Μια άλλη ιδιότητα των ονείρων είναι να παγιώνουν ή επανενώνουν μνήμες κατά τη διάρκεια του ύπνου, γεγονός που τελικά οδηγεί στο να “αλλάζει” η μνήμη μας. Πρόκειται για μια παρόμοια διαδικασία που συμβαίνει όταν είμαστε ξύπνιοι και προσπαθούμε να ανακαλέσουμε μια μνήμη από το παρελθόν. Ακόμα και οι καλά παγιωμένες και δυνατές μνήμες γίνονται ασταθείς και επιρρεπείς σε αλλαγές όταν τις ανακαλούμε. Αυτό συμβαίνει γιατι οι συνάψεις των νεύρων που συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία αποσυναρμολογούνται και αφήνουν ένα κενό χώρο μεταξύ τους για περίπου 4 με 5 ώρες, φαινόμενο που ονομάζεται “παράθυρο ανασυγκρότησης ή επανένωσης”. Αν στο διάστημα αυτό το άτομο βιώσει μια δυνατή και κρίσιμη εμπειρία, τότε η παλιά μνήμη μπορεί να αλλάξει και να αντικατασταθεί με την καινούρια αναδιομορφωμένη, η οποία μπορεί να αλλάξει συμπεριφορές, απόψεις ή στάσεις ζωής.

 

Βιβλιογραφία

1. McNeal SA. The Scientific Study of Dreams: Neural Networks, Cognitive Development, and Content Analysis.William G. Domhoff. Washington, DC: American Psychological Association (2003). 170 Pages, $49.95. American Journal of Clinical Hypnosis. 2004;46(3):254-256. doi:10.1080/00029157.2004.10403606

2. Speaking of Psychology: The Science of Dreaming. https://www.apa.org. https://www.apa.org/research/action/speaking-of-psychology/science-of-dreaming. Published December 2018.

3. Rami G. What Are Dreams For? Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/me-the-self-and-i/202002/what-are-dreams. Published February 14, 2020. Accessed June 2, 2020.

4. Sander V der L. The Science Behind Dreaming. Scientific American. https://www.scientificamerican.com/article/the-science-behind-dreaming/. Published July 26, 2011. Accessed June 2, 2020.

5. Brain Basics: Understanding Sleep | National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Nih.gov. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Understanding-Sleep. Published 2000. Accessed June 2, 2020.

6. J. Hoss R. BAW: Learning in Dreams: Psychological Growth. International Association for the Study of Dreams. https://www.asdreams.org/baw-learningindreams/. Published 2018. Accessed June 25, 2020.

7. Hoss R. The Psychology of Dreaming Part #2 The Psychology of Dreaming Contents. http://www.dreamscience.org/wp-content/uploads/2019/02/Part-2-Psychology-of-Dreaming.pdf. Accessed June 25, 2020.

TrueMed-ForLivingMore

Κοινοποιήστε 

| Επικοινωνία | Η ομάδα μας | Διαφημιστείτε στη truemed.gr|  | Όροι χρήσης | Προσωπικά δεδομένα | Copyright©Truemed | |Για περισσότερη ζωή | Υγειά-διατροφή |
Designed – Developed by Premiumweb.gr

 

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.

Όνειρα: επιθυμίες ή προφητείες;

21-7-2020

Όλγα Καλδουρμίδου

Από μικρή ηλικία, όταν ξεκινάμε να γνωρίζουμε τον κόσμο καλύτερα με όλες μας τις αισθήσεις, ο καθένας μας αποκτά την εμπειρία του ονείρου, καλού ή κακού. Τα όνειρα γενικά, είναι ένα πολυσυζητημένο θέμα τόσο μεταξύ της κοινωνίας, όσο και μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, καθώς η λειτουργία και ο σκοπός ύπαρξής τους παραμένει μυστήριο. Υπάρχουν θεωρίες που έχουν αποδειχτεί επιστημονικά μέσα από έρευνες σε ανθρώπους και ψυχολογικές θεραπείες, αλλά υπάρχουν ακόμα αναπάντητα ερωτήματα. Πριν όμως ασχοληθούμε με τα όνειρα, θα πρέπει να μάθουμε λίγα πράγματα για τον ύπνο.

Ο ύπνος μπορεί να οριστεί ως μια φυσιολογική ανενεργή κατάσταση σώματος και νου, που συνήθως επαναλαμβάνεται για αρκετές ώρες κάθε βράδυ, και έχει χαρακτηριστικά όπως, μάτια κλειστά, ορθοστατικοί μύες χαλαροί και αναστολή συνείδησης. Αποτελεί σημαντικό κομμάτι της λειτουργίας του εγκεφάλου, αφού ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου ο εγκέφαλος και το σώμα μένουν ιδιαίτερα ενεργά. Υπάρχουν τέσσερα στάδια και δύο βασικοί τύποι ύπνου: ο ύπνος REM, με χαρακτηριστικό την ταχεία κίνηση των ματίων και ο ύπνος βραδέων κυμάτων (NonREM). Τα πρώτα τρία στάδια είναι ύπνος βραδέων κυμάτων και το τέταρτο είναι το REM, που σχετίζεται με το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας των ονείρων. Σε αυτό το στάδιο, οι κόρες των ματιών κινούνται ταχέως από τη μία άκρη του ματιού στην άλλη, η αναπνοή γίνεται ταχύτερη, ενώ η πίεση του αίματος και ο καρδιακός παλμός αυξάνονται κοντά στα επίπεδα του ξύπνιου. Όνειρα υπάρχουν σε όλα σχεδόν τα στάδια, αλλά είναι πιο «ζωντανά» στο REM στάδιο.

Τί είναι τα όνειρα;

Σε γενικές γραμμές, τα όνειρα μπορούμε να πούμε ότι είναι η βίωση μια σειράς από σκέψεις, εικόνες, ήχους ή ακόμα ειδικότερα από αισθήσεις, ιδέες και συναισθήματα που εμφανίζονται στο μυαλό ενός ατόμου κατά τη διάρκεια του ύπνου και ενδεχομένως δημιουργούν μια, συνήθως αλλοπρόσαλλη, «ιστορία». Παρότι στους περισσότερους φαίνεται ότι ονειρεύονται για λίγο και δεν θυμούνται το περισσότερο μέρος, τα όνειρα κρατάνε περίπου δύο ώρες κάθε βράδυ. Επίσης, είναι αξιοσημείωτο ότι μερικοί ονειρεύονται ασπρόμαυρα όνειρα, εκτός από τα συνηθισμένα πολύχρωμα.

Τί προκαλεί τα όνειρα;

Ως μέρος της λειτουργίας του μυστηριώδους εγκεφάλου, τα όνειρα είναι λίγο έως πολύ ακόμα ανεξήγητα. Κάποιες πιθανές εξηγήσεις που αναφέρονται στις αιτίες που ονειρευόμαστε έχουν να κάνουν με ψυχολογικούς λόγους. Ειδικότερα, είναι πιθανό τα όνειρα να αντιπροσωπεύουν ασυνείδητες επιθυμίες ή να παίζουν το ρόλο της ψυχοθεραπείας μετά από μια δύσκολή μέρα. Επίσης, μπορεί να είναι απλά ερμηνεία τυχαίων σημάτων από τον εγκέφαλο και το σώμα ή ακόμα και ενοποίηση ή επεξεργασία των πληροφοριών που έλαβε κάποιος στην διάρκεια της ημέρας.

Ίδια όνειρα, διαφορετικά άτομα

Υπάρχουν όμοια “παγκόσμια” όνειρα που τα ονειρεύονται άνθρωποι όλων των ηλικιών και όλων των εθνικοτήτων, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν τον ίδιο λόγο εμφάνισης. Ο καθένας έχει δικό του λόγο που ονειρεύεται και πάντα υπάρχει η προσωπική πινελιά και λεπτομέρεια. Τα πιο δημοφιλή όνειρα ανά τον κόσμο είναι οι σεξουαλικές εμπειρίες, τα έντομα, σωματική επίθεση, γύμνια, το να βλέπεις ένα άτομο ζωντανό ενώ είναι νεκρό και το αντίστροφο, να χάνεις δόντια, φυσικές καταστροφές, και πολλά άλλα ακόμα. Παρότι τα όνειρα έχουν προσωπική ταυτότητα και οι κουλτούρες ανά την υφήλιο είναι διαφορετικές, υπάρχουν κάποια μοτίβα που αντιπροσωπεύουν κοινές κοινωνικές ανησυχίες. Για παράδειγμα, η αίσθηση της γύμνιας ή του ακατάλληλου ντυσίματος μπορεί να διαφέρει από κουλτούρα σε κουλτούρα ανάλογα με τους ηθικούς κανόνες της καθεμιάς, αλλά είναι γενικά αποδεκτό ότι αποτελεί κοινωνική ντροπή ή κοινωνικές ανησυχίες, ή ειδικότερα ο φόβος του να εκτεθεί κάποιος με κάποιον αμήχανο τρόπο.

Μπορούν τα όνειρα να λειτουργήσουν ως προφητείες;

Δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις για να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο, αλλά ορισμένοι ερευνητές ισχυρίζονται ότι είναι δυνατό. Αυτό βέβαια, μπορεί να είναι απλά σύμπτωση, ψευδή ανάμνηση ή απλά το υποσυνείδητο που συνδέει πληροφορίες.

Η γνώμη των ψυχολόγων

Κατά τον Freud, τα όνειρα είναι καταπιεσμένες επιθυμίες, φαντασιώσεις και σκέψεις που βρίσκουν ένα διέξοδο να εκτονωθούν και να αποκαλυφθούν στα όνειρα, όπως ένας καλλιτέχνης εκφράζεται μέσω της δημιουργίας του είτε είναι πίνακας, τραγούδι, κτλ. Για τον Freud, όλοι οι άνθρωποι που ονειρεύονται είναι καλλιτέχνες που εκφράζουν τα συναισθήματα τους, τα οράματά τους και τις προσωπικές σκέψεις τους μέσω χαρακτηριστικών συμβόλων, όπως γίνεται στις ιστορίες φαντασίας.

Ο Jung από την άλλη, διαφώνησε με την ελεγχόμενη οπτική του Freud και μέσω της υγιούς θεωρίας του ισχυρίστηκε ότι ο στόχος της ψυχής είναι να γνωρίσει ολόκληρο τον εαυτό της, συνειδητό και υποσυνείδητο, και όχι να τον καταπιέσει ή να τον καταστείλει. Σκοπός είναι να δει κάποιος το εύρος της δύναμης του και όχι να εκφράσει καταπιεσμένες και δυσλειτουργικές καταστάσεις. Πιο συγκεκριμένα, ο Jung θεώρησε πως τα όνειρα σχετίζονται με την παρούσα κατάσταση του ατόμου και όχι με τραύματα της παιδικής ηλικίας, ενώ τα χαρακτήρισε ως “εκκρεμότητες” της ξύπνιας ζωής, αφού παρατήρησε ότι στα όνειρα εκφράζονται σκέψεις και συναισθήματα που δεν εκφράστηκαν στις καταστάσεις που έπρεπε.

Κατά τον Domhoff, τα όνειρα δεν έχουν καμία λειτουργία και το νόημα μπορεί να προέλθει μόνο από εκτεταμένη ανάλυση περιεχομένου, ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία για έγκυρη ερμηνεία των αναφορών του ονείρου. Τα όνειρα που μένουν στη μνήμη και μπορούν να αφηγηθούν είναι πλούσιο υλικό και σημαντικό κομμάτι της ψυχοθεραπείας. Πιο σύγχρονοι ψυχολόγοι δίνουν ενδιαφέρουσες ερμηνείες. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τα όνειρα δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη σημασία, ενώ άλλοι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι παράλογες καταστάσεις του μυαλού, αλλά ότι ψάχνουν να βρούνε νόημα με ψυχολογικά κίνητρα για να διαφωτίσουν λίγο το μυαλό μας.

Ειδικότερα, πιστεύουν ότι τα όνειρα προωθούν έναν συγκεκριμένο τύπο ψυχολογικής μάθησης, την προσαρμοστική, όπου προσομοιώνουμε στο όνειρο την καθημερινή μας ζωή, δοκιμάζουμε διάφορα σενάρια λύσεων στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, προσπαθούμε να επιλύσουμε συναισθηματικές συγκρούσεις και ονειρευόμαστε το παρελθόν για να προετοιμαστούμε για το μέλλον. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τόσο δυσλειτουργικές καταστάσεις που δεν μας αφήνουν να προχωρήσουμε, αλλά και να αλλάξουμε ελαφρώς τη στάση μας προς τη ζωή.

Πως τα όνειρα μπορούν να αλλάξουν απόψεις ή μνήμες;

Μια άλλη ιδιότητα των ονείρων είναι να παγιώνουν ή επανενώνουν μνήμες κατά τη διάρκεια του ύπνου, γεγονός που τελικά οδηγεί στο να “αλλάζει” η μνήμη μας. Πρόκειται για μια παρόμοια διαδικασία που συμβαίνει όταν είμαστε ξύπνιοι και προσπαθούμε να ανακαλέσουμε μια μνήμη από το παρελθόν. Ακόμα και οι καλά παγιωμένες και δυνατές μνήμες γίνονται ασταθείς και επιρρεπείς σε αλλαγές όταν τις ανακαλούμε. Αυτό συμβαίνει γιατι οι συνάψεις των νεύρων που συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία αποσυναρμολογούνται και αφήνουν ένα κενό χώρο μεταξύ τους για περίπου 4 με 5 ώρες, φαινόμενο που ονομάζεται “παράθυρο ανασυγκρότησης ή επανένωσης”. Αν στο διάστημα αυτό το άτομο βιώσει μια δυνατή και κρίσιμη εμπειρία, τότε η παλιά μνήμη μπορεί να αλλάξει και να αντικατασταθεί με την καινούρια αναδιομορφωμένη, η οποία μπορεί να αλλάξει συμπεριφορές, απόψεις ή στάσεις ζωής.

 

Βιβλιογραφία

1. McNeal SA. The Scientific Study of Dreams: Neural Networks, Cognitive Development, and Content Analysis.William G. Domhoff. Washington, DC: American Psychological Association (2003). 170 Pages, $49.95. American Journal of Clinical Hypnosis. 2004;46(3):254-256. doi:10.1080/00029157.2004.10403606

2. Speaking of Psychology: The Science of Dreaming. https://www.apa.org. https://www.apa.org/research/action/speaking-of-psychology/science-of-dreaming. Published December 2018.

3. Rami G. What Are Dreams For? Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/me-the-self-and-i/202002/what-are-dreams. Published February 14, 2020. Accessed June 2, 2020.

4. Sander V der L. The Science Behind Dreaming. Scientific American. https://www.scientificamerican.com/article/the-science-behind-dreaming/. Published July 26, 2011. Accessed June 2, 2020.

5. Brain Basics: Understanding Sleep | National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Nih.gov. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Understanding-Sleep. Published 2000. Accessed June 2, 2020.

6. J. Hoss R. BAW: Learning in Dreams: Psychological Growth. International Association for the Study of Dreams. https://www.asdreams.org/baw-learningindreams/. Published 2018. Accessed June 25, 2020.

7. Hoss R. The Psychology of Dreaming Part #2 The Psychology of Dreaming Contents. http://www.dreamscience.org/wp-content/uploads/2019/02/Part-2-Psychology-of-Dreaming.pdf. Accessed June 25, 2020.

TrueMed-ForLivingMore

Κοινοποιήστε 

© 2019 TrueMed Media. All rights reserved. Our website services, content, and products are for informational purposes only. TrueMed Media does not provide medical advice, diagnosis, or treatment.