Χέρια που τρέμουν: Απλά άγχος ή διαταραχή;

Ευαγγελία Μπούρδαλου

Ναυσικά Παπαντωνοπούλου

Ο οικογενής καλοήθης τρόμος είναι μια νευρολογική διαταραχή και προκαλεί την ακούσια σύσπαση των μυών των χεριών με αποτέλεσμα το συνεχές, ρυθμικό τρέμουλο. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία αλλά συχνότερα σε μεσήλικες.

Αίτια

Ενώ η αιτία του καλοήθους τρόμου είναι άγνωστη, εμφανίζεται στο οικογενειακό ιστορικό του 50% των περιπτώσεων. Μελέτες υποστηρίζουν οτι οφείλεται σε μετάλλαξη ενός γονιδίου που πιθανά κληρονομείται με αυτοσωμικό επικρατές τύπο, χωρίς αυτό όμως να είναι γνωστό.

Διαγνωστικά κριτήρια

1. Ο τρόμος μπορεί να εμφανίζεται συμμετρικά στο σώμα ή να υπερισχύει στη μια πλευρά
2. Συνήθως εμφανίζεται αρχικά στην άκρα χείρα ή μπορεί να περιλαμβάνει τον πήχη
3. Ο τρόμος είναι επίμονος και ορατός και χειροτερεύει με την κίνηση
4. Μπορεί να συνυπάρχει με εντοπισμένο τρέμουλο της κεφαλής τύπου κατάφασης (yes–yes) ή άρνησης (no–no)
5. Συχνά επιδεινώνεται από στρεσογόνες καταστάσεις, καφεΐνη, και το κρύο.

Παθοφυσιολογία

Η νευροπαθολογία του καλοήθη τρόμου εντοπίζεται στο στέλεχος του εγκεφάλου και στην παρεγκεφαλίδα και υποστηρίζεται οτι αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου Πάρκινσον, αν και αποτελεί διαφορετική ασθένεια.
Συχνά οι δύο παθήσεις συγχέονται αλλά διαφέρουν στα παρακάτω σημεία κλειδιά:

Θεραπεία

Η πλειοψηφία των ασθενών, που επηρεάζονται ελάχιστα από την πάθηση επιλέγουν να μην ακολουθήσουν κάποια θεραπεία. Ωστόσο, σε πιο προχωρημένο στάδιο όπου είτε επηρεάζονται οι κινητικές ικανότητες του ατόμου, είτε για κοινωνικούς και ψυχολογικούς λόγους, οι ασθενείς επιλέγουν μια από τις παρακάτω μεθόδους θεραπείας:

1. Μη φαρμακευτική αντιμετώπιση: Μια απλή αλλά αποτελεσματική λύση είναι η σταθεροποίηση του άκρου που τρέμει με την τοποθέτηση πρόσθετου βάρους στους καρπούς. Επίσης συστήνεται μείωση του καθημερινού στρες καθώς και της πρόσληψης διεγερτικών ουσιών όπως η καφεΐνη.
2. Φαρμακευτική αντιμετώπιση: Στην πρώτη γραμμή χρησιμοποιούνται η propranolol ή primidone ή και συνδυασμός αυτών εάν η θεραπεία με κάθε ουσία ξεχωριστά δεν είναι αποτελεσματική.Στη δεύτερη γραμμή γίνεται χρήση gabapentin, pregabalin, topiramate, benzodiazepines (clonazepam, alprazolam), β-αναστολέων (atenolol and metoprolol) και zonisamide.

Στην τρίτη γραμμή χορηγούνται nimodipine και clozapine.

3. Χειρουργική αντιμετώπιση: Όσον αφορά ασθενείς στους οποίους η φαρμακολογική αγωγή με τις παραπάνω ουσίες δεν είναι αποτελεσματική ή οι ασθενείς δεν μπορούν να διαχειριστούν τις παρενέργειες προσφέρονται επεμβατικές μέθοδοι όπως :-Διέγερση βαθύτερου εγκεφάλου με χρήση ηλεκτροδίου που έχει εμφυτευθεί στον θάλαμο του εγκεφάλου.

   -Εστιασμένος υπέρηχος που δημιουργεί μόνιμη ουλή στο θάλαμο του εγκεφάλου.
   
   -Ραδιο-χειρουργική γ-knife θαλαμοτομή όπου υψηλής συχνότητας ακτίνες γ στοχεύουν και καταστρέφουν νευρώνες (περιορισμένη εφαρμογή λόγω πιθανότητας ανάπτυξης όγκου).

Συμπερασματικά, ο οικογενής καλοήθης τρόμος είναι μια χρόνια επιδεινούμενη πάθηση που ενώ δεν απειλεί τη ζωή μπορεί να δυσχεραίνει τις καθημερινές δραστηριότητες του ατόμου ή να τον καταβάλει ψυχολογικά. Το κλειδί στην αποδοχή της νόσου είναι η ορθή και πλήρης πληροφόρηση του ασθενούς σχετικά με τις θεραπευτικές προσεγγίσεις, τα οφέλη και τις παρενέργειες αυτών σε συνδυασμό με την ψυχολογική στήριξη και τον καθησυχασμό του.

Βιβλιογραφία

Essential Tremor, Shashank Agarwal, StatPearls, Jan 2021
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499986/

Understanding Essential Tremor, Center for Neurological Restoration, Cleveland Clinic
https://my.clevelandclinic.org/ccf/media/files/Neurological_Restoration/Essential-Tremor-Fact-Sheet.pdf

Essential Tremor, Mayo Clinic Staff
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/essential-tremor/symptoms-causes/syc-20350534

TrueMed-ForLivingMore